Boekgegevens
Titel: De moederplant: leesboek voor de hoogere klassen der lagere school
Deel: 1e stukje
Auteur: Veenendaal, E.J.; Zanten, Jacob van
Uitgave: Utrecht: Kemink & Zoon, 1891 *
3e dr; 1e dr.: 1886
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 8642
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202057
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De moederplant: leesboek voor de hoogere klassen der lagere school
Vorige scan Volgende scanScanned page
43
De spin handelt aldus niet uit wijs overleg — want dan
zou zij een redelijk verstand moeten hebben — maar uit
een ingeschapen natuurdrift, met een vreemd woord Instinct
geheeten. Al wat de dieren kunnen doen, zonder het te
leeren, is hun door God ingeschapen. Zij doen het, zonder
vooraf te overleggen — ook zonder het ooit anders of beter
te leeren. De spin van heden maakt haar web evenzoo als
de spin, die duizend jaar geleden leefde. Op dezelfde wijze
beveiligt zij zich tegen haar vijanden; door gelijke middelen,
als toen, bemachtigt zij haar prooi. De jongen kennen dat,
zonder het van de ouden te leeren, en zij leeren het nimmer
beter dan deze.
Sommige menschen meenen wel, dat de spinnen vergiftig
of venijnig zijn, en dus ook in haar venijn een verdedigings-
middel bezitten. Maar dat is niet zoo. Zelfs de Tarentula,
een groote spin in Italië, is niet venijnig, zooals uit proef-
nemingen voldoende gebleken is.
Maar vergeet niet, dat het speeksel van vele dieren bijna
als venijn wordt, wanneer men ze tergt. Daarom is de beet
van een hond dikwijls schijnbaar vergiftig en moeilijk te
genezen. En gij weet toch, dat de hond geen venijn bezit.
Zoo is het misschien ook met de spin.
Er zijn echter dieren, die werkelijk venijn bezitten, zoowel
tot verdediging als tot .spijsvertering. Dit is o. a. het geval
met sommige slangen. Ik zeg: met sommige; niet: met alle.
In ons Vaderland is slechts éen vergiftige slang: de adder;
al de overige zijn onschadelijk. Van de + 300 soorten van
slangen, die bekend zijn, is ongeveer een vijfde gedeelte
vergiftig.
Vooral verdient opmerking de Ratelslang, die men in de
warme luchtstreek aantreft. Om haar prooi te bemachtigen,
spuit zij het venijn in de gestoken wonde. Daardoor wordt
ook die prooi voor haar gemakkelijker en spoediger verteer-
baar. Wat is het een wijze beschikking van God, dat
slangen de bemachtigde dieren spoedig geheel kunnen ver-