Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
78
is. Fig. 34; stelt zoodanige voor wetenschappelijk gebruik bestemde
balans voor, die, om haar van de beweging der lucht te bevrijden,
in eene glazen kast besloten is, waarvan het voorste raam een
weinig wordt opgeschoven, als men het te wegen voorwerp en de
gewichten op de schalen wil brengen. In het midden van den
evenaar BB bevindt zich een mes K, gewoonlijk van hard staal
vervaardigd, en met een zeer fijnen doch niet snijdenden kant op
een horizontaal vlakje rustende, dat óf van staal of van agaat
vervaardigd is. Daar het van belang is, dat de beide armen even
lang blijven, moet ook de ophanging der schalen zoodanig ge-
schieden, dat het gewicht altijd in hetzelfde punt blijft werken.
Dit wordt verkregen, door ook daar zoodanige mesjes te plaatsen,
doch met den scherpen kant naar boven, en de haakjes van de schalen
van binnen met agaten of stalen vlakjes te voorzien. Door deze
inrichting wordt tevens de weei'stand, dien de evenaar in zijne bewe-
ging zou kunnen ondei-vinden, zeer verminderd. Soms is de evenaar
massief, doch veelal, zoo als in onze afbeelding, zamengesteld uit
verschillende staven. In het laatste geval is hij lichter en wordt
dus de gevoeligheid bevorderd, zonder dat de kans om door to
buigen grooter wordt. Wanneer de evenaar doorbuigt, zal de
weging minder nauwkeurig zijn , daar in dat geval het steunpunt
komt te liggen boven de Hjn, die de ophangpunten vereenigt. In
C bevindt zich een knopje, dat hooger of lager kan geschroefd
worden; daardoor zal het zwaartepunt van den evenaar verplaatst
en dus de gevoeligheid van de balans vermeerderd kunnen worden.
Onder aan den evenaar is bovendien een lange wijzer aangebracht,
waarvan de punt op een verdeeld boogje F wijst. Daaraan zal
men kunnen zien, of de evenaar al of niet horizontaal staat.
Ten einde de slijting van het mes K op het agaten vlakje te
voorkomen, is het van belang, wanneer men de balans niet gebruikt,
den evenaar in rust te kunnen zetten en zelfs de aanraking van
het mes met het vlakje te doen ophouden. Te dien einde zijn aan
den evenaar twee dwarsstukken D vastgemaakt. In de kolom CF
bevindt zich eene verticale staaf, die door middel van het knopje O
kan opgelicht worden en aan haar bovenste uiteinde eene dwars-
staaf aa heeft, aan welke zich wederom twee dwarsstukken E
bevinden. Wordt nu de staaf aa opgelicht, dan komen de stukken
E tegen D aan, de geheele evenaar wordt opgelicht en rust op de