Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
70
langrijkheid en algemeene toepassing wordt die hier eenigszins
uitvoeriger verklaard.
Een hefboom is eene onbuigbare staaf AB (Fig. 26), die om eene vaste
as kan draaijen, welke, hoewel minder juist, steunpunt genoemd
wordt. Op deze staaf werken in twee verschillende punten A en B twee
krachten P en Q, waarvan elke haar in beweging tracht te brengen. De
loodlijnen CD en CE, uit het steunpunt op de richtingen der krachten
neergelaten, worden hefboomsarmen genoemd. Opdat de hef-
I>oom in evenwicht zij, moeten de beide krachten in de eerste plaats
Fig. 26. zoodanig gericht zijn, dat elke
op zich zelf hem eene bewe-
ging in tegenovergestelde rich-
ting geeft; voorts moet hare
resultante door het steunpunt
gaan; want was dit niet het
geval en werkte deze rechts of
links van het punt C, dan zou
zij, niet meer op een vast punt
werkende, beweging voortbren-
gen. Verlengen wij dus de
R ^ richtingen der krachten, tot zij
elkander in F ontmoeten, en verplaatsen wij de krachten in dat
punt, door FG = P, FH = Q te maken, dan zal F1 de resultante
voorstellen en, volgens het zoo even opgemerkte, verlengd zijnde
door C moeten gaan. Trekt men nit 1 de loodlijnen IL en IM,
dan volgt uit de gelijkvormigheid der driehoeken ILG en IHM de
evenredigheid IH:IG = IM:IL; daar echter IM:IL = CE:CD, en
m =;FG = P , IG = FH Q is, zoo zal men hebben :
P:Q = CE:CD,
of in woorden: de krachten zijn omgekeerd evenredig aan
de hefboomsarmen.
Is de hefboom recht en zijn de beide krachten evenwijdig, dan
kan men eenvoudiger zeggen, dat de krachten omgekeerd evenredig
zijn aan de afstanden van het steunpunt tot de aangrijpingspunten
der krachten. Hen wachte zich evenwel die afstanden voor de
hefboomsarmen te houden, hetgeen alleen het geval zal zijn, als
de krachten loodrecht daarop werken.