Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
45
volkomen buigzamen draad hangt. De richting van het schietlood,
welke tevens die aanduidt, waarin de zwaartekracht werkt, noemt
men verticaal. De oppervlakte van stilstaand water moet, zoo
als later blijken zal, loodrecht zijn op de richting der zwaarte-
kracht, en wordt horizontaal genoemd. Deze oppervlakte is
evenwel niet volkomen vlak, maar gebogen; zij komt overeen met
het oppervlak der aarde, niet zoo als dit inderdaad is met al zijne
oneffenheden, maar met een denkbeeldig oppervlak, gevormd door
de oppervlakte der zee, die men zich onder het vasteland verlengd
voorstelt; men ziet licht in, dat, wanneer men met kleine uitge-
strektheden te doen heeft, die oppervlakte als een plat vlak kan
worden beschouwd.
De richting der zwaartekracht is op elke plaats der aarde ver-
schillend. Op twee plaatsen, die dicht bij elkander gelegen zijn,
zal men dit onderscheid in richting niet bemerken, evenmin als
men de bolvormige gedaante der aarde onmiddellijk kan waar-
nemen ; de oorzaak daarvan is, dat de afstand van zoodanige
plaatsen uiterst gering is in vergelijking van den straal der aarde,
die eene lengte heeft van ruim 6 millioen meter. Dientengevolge
kan men zonder merkbare fout de richting der zwaartekracht op
twee dicht bij elkander gelegen plaatsen als dezelfde en dus de
verticalen dier plaatsen als evenwijdig beschouwen.
Nog verdient het opmerking, dat de nabijheid van groote bergen
eenigen, hoewel geringen invloed op de rich'ing van het schietlood
heeft. Door de aantrekking, welke die groote steenmassa's uit-
oefenen, wordt het schietlood namelijk een weinig uit de zuiver
verticale richting getrokken.
34. Gewicht. — Hoewel wij reeds eenige malen het woord
gewicht hebben gebruikt en wij zijne beteekenis wel in het dage-
lijksch leven ais bekend mogen aannemen, moet hier nogtans eene
zuivere definitie daarvan gegeven worden. Gewicht is niets
anders dan de grootte van de werking, welke de zwaar-
tekraclit op een lichaam uitoefent. Die werking heeft plaats
op alle moleculen en wel, wanneer de afmetingen niet al te groot
zijn, in evenwijdige richting; men zou dus het gewicht kunnen
noemen de resultante van de werking der zwaartekracht
op alle moleculen, waaruit het lichaam is zamengesteld.