Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
37
alleen een vaste maat aangeeft en alle andere wegen als ge-
heel willekeurig en dus als van onzekere lengte moeten worden
beschouwd.
Brengt men de beide wetten, waardoor de afhankelijkheid van
den verrichten arbeid van de grootte der kracht en van den door het
aangrijpingspunt afgelegden weg wordt uitgedrukt, met elkander
in verband, dan kan men die, zooals aanstonds blijkt, ook door
eene enkele wet uitdrukken en zeggen, dat de verrichte
arbeid evenredig is zoowel met de grootte der uit-
geoefende kracht, als met den weg, door het aan-
grijpingspunt in de richting dier kracht afgelegd.
Want, gesteld dat een arbeid A verricht wordt door eene kracht
K, wanneer de afgelegde weg p is, dat een arbeid A' verricht
wordt door eene kracht K', als de afgelegde weg j?' is, en dat een
arbeid A" wordt verricht door de kracht K, wanneer de afgelegde
weg p' is, dan zullen wij hebben:
A xA"-p-. p'.
A": A'
uit welke beide evenredigheden men, door vermenigvuldiging der
overeenkomstige termen, de volgende evenredigheid vindt:
A: A' = K/):K'p'.
Als eenheid van kracht neemt men, even als boven (14), het
kilogram, als eenheid van afgelegden weg den meter aan; de
eenheid van arbeid komt dus overeen met dien, welke wordt
verricht, wanneer een gewicht van één kilogram één meter hoog
wordt opgelicht. Men geeft daarom aan de arbeidseenheid den
naam van kilogrammeter. Stelt men in de laatste evenredig-
heid A'= 1, K'= 1 enp'1, dan vindt men A = Kjo. De arbeid
wordt derhalve in arbeidseen heden of kilogram meters
uitgedrukt, door de kracht, voorgesteld door kilo-
grammen, te vermenigvuldigen met den in de richting
der kracht door het aangrijpingspunt afgelegden weg,
uitgedrukt in meters. Een man, die een last van 50kilogram
tot eene hoogte van 10 meter heeft vervoerd, heeft derhalve een