Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
20
Evenzoo hebben wij gezien (13), dat een lichaam of stoffelijk punt
niet uit zich zelf van den toestand van rust in dien van beweging
kan overgaan, noch, eenmaal in beweging zijnde, die beweging
kan wijzigen of doen ophouden; het zal dus in het laatste geval,
zoo er geen werking op wordt uitgeoefend, in dezelfde richting en
en met dezelfde eenparige beweging zich blijven voortbewegen. Deze
eigenschap, welke noch proefondervindelijk, noch door redeneering
kan worden bewezen, maar waarvan men nogtans de waarheid
kan aannemen, daar vele daaruit afgeleide gevolgtrekkingen steeds
bevestigd zijn geworden door de werkelijkheid, kan men als de eerste
hoofdstelling der mechanica aannemen.
Het eerste grondbeginsel der mechanica luidt dus: Ten ge-
volge van de inertie der stof kan een stoffelijk punt niet
uit zich zelf van den toestand van rust in dien van bewe-
ging overgaan, noch zijne beweging wijzigen; er is kracht
noodig om in den toestand van rust of beweging veran-
dering te doen ontstaan, Werken op een punt geene
krachten, dan is het in rust of in eenparige beweging.
Het tweede grondbeginsel der mechanica is dat,hetwelk
gewoonlijk door den naam: gelijkheid van werking en terug-
werking of van actie en reactie wordt aangeduid. Wanneer
op een punt A eene kracht werkt, dan kan men het altijd be-
schouwen, alsof deze uitgaat van een ander punt B, dat op zekeren
afstand van A gelegen is; maar tegelijker tijd zal ook B onderworpen
zijn aan eene gelijke en tegenovergesteld gerichte werking, welke
van A uitgaat. Ook deze eigenschap wordt bevestigd door de
verschijnselen, die wij dagelijks om ons zien. Wordt een kanon
afgeschoten, dan wordt niet alleen de kogel in beweging gebracht,
maar het kanon zelf zal. wanneer het niet door de eene of andere
oorzaak wordt tegengehouden, zich ook in tegenovergestelde richting
bewegen; later zullen wij zien, waarom die bewegingen aanmerke-
lijk in snelheid verschillen. Wordt een lichaam zamengedrukt, dan
oefent het een tegenstand uit, die gelijk is en tegenovergesteld
aan de zamendrukkende kracht. Vooral op het gebied van de ster-
rekunde vindt men dit beginsel bewaarheid; zoo is het bijv. niet
alleen de aarde, die op de maan eene aantrekking uitoefent, maar
even zoo de maan. welker aantrekking op de aarde merkbaar is.
Het derde grondbeginsel der mechanica kunnen wij het