Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
307.
geregeld op elkander volgende versterkingen van het geluid waar,
waaraan men den naam van stooten of zwevingen (Fransch:
battements) gegeven heeft. Bedraagt het verschil voor beide
tonen slechts ééne trilling in de seconde, dan zal na verloop van
ééne seconde de toestand weder juist zijn als bij den aanvang; wij
moeten dus in elke seconde één stoot of versterking van het geluid
waarnemen. Bedraagt het verschil 4 trillingen in de seconde, dan
zal reeds na verloop van een vierde deel eener seconde de toestand
weder even zoo zijn als bij het begin; men neemt dus in elke
kwart-seconde een stoot, derhalve 4 stooten in de seconde waar. In
het algemeen, als n en n' het getal trillingen voor de beide tonen
aanwijzen en x het getal der stooten, dan ontstaat er één stoot in
— van eene seconde; in dien tijd maakt de eerste toon
x
trillingen, de andere Om een stoot voort te brengen moet
X '
het getal der trillingen voor' den eenen toon één meer bedragen
dan voor den anderen, zoodat wij zullen hebben:
-----= 1, of — n' = X.
X
Het getal der stooten is dus gelijk aan het verschil
der trillingsgetallen der beide tonen.
De stooten zijn een zeer eenvoudig middel om te onderzoeken,
of twee tonen juist even hoog zijn; een gering verschil, dat anders
aan het gehoor zou ontsnappen, wordt bij het gelijktijdig klinken
van beide tonen terstond door die stooten aangewezen.
157. Combinatie-tonen; consonanten en dissonanten. —
Als men twee muzikale tonen krachtig en tegelijk laat klinken ,
dan neemt men, als het interval niet al te klein is, bij zorg-
vuldig luisteren nog een lageren toon waar, waarvoor het trillings-
getal wordt voorgesteld door het verschil der trillingsgetallen der
beide oorspronkelijke tonen, evenals door het zamenklinken van
twee zeer nabij elkander gelegene tonen stooten of zwevingen ontstaan,
welker getal eveneens door het verschil der beide trillingsgetallen
wordt aangeduid. Laat men bijv. een toon en zijne quint te gelijk