Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
287.
boven is opgemerkt, de grondtoon van eene openepijp hare dubbele
lengte, die van eene geslotene pijp de viervoudige lengte tot golflengte
heeft; de uitkomst zou echter niet volkomen overeenkomen met
die, welke men verkrijgt uit de formule i = —; dat het getal nder
n
trillingen altijd iets kleiner en derhalve / wat grooter is dan de
wetten van Bernoulli aangeven, moet ook aan de geringere regel-
matigheid der trilling in eene orgelpijp worden toegeschreven.
Berekent men omgekeerd uit het bekende getal trillingen van een
bepaalden toon en de bekende snelheid van het geluid de golf-
lengte, dan vindt men nagenoeg de lengte van eene opene orgelpijp,
welke dien toon tot grondtoon heeft. Voor den toon van 32
trillingen in de seconde heeft men dus eene opene orgelpijp van
5 meter of eene geslotene van 2V2 meter noodig. De C van 526
trillingen wordt voortgebracht door eene opene pijp van 32 of door
eene geslotene van 16 centimeter.
149. Tongpijpen. — Eene vereeniging van een trillend staafje
Fig. 163.
M A
en eene trillende luchtzuil vindt men bij zoogenaamde
tongpij pen, waarvan er eene in fig. 163 is voorge-
steld. Het tongetje z, dat nagenoeg even groot is
als de opening in een metalen plaatje cc, is aan den
bovenkant vastgemaakt en kan in die opening heen
en weer trillen; door een beweegbaar ijzerdraad r
kan het trillende gedeelte van het tongetje langer
of korter gemaakt worden. Het in A afgebeelde
gedeelte, dat hol is en van boven eene opening 0
heeft, wordt geplaatst in de houten pijp MN, waarin
van onderen bij P een luchtstroom kan worden ge-
bracht. Komt de lucht nu daarin, dan tracht zij
door de opening in cc te gaan: het tongetje i ge-
raakt dan in trilling en de opening wordt beurtelings
geopend en gesloten; daardoor geraakt de geheele lucht-
massa in de pijp in trilling. Door het ijzerdraad r te
verschuiven kan men maken, dat de door het tongetje
voortgebrachte toon overeenkomt met dien van de tril-
lende Uichtmassa. Wordt de lucht met meer kracht
ingedreven, dan wordt de toon een weinig hooger