Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
276.
oogenblikken wordt aangehouden, verzamelt het zich op bepaalde
plaatsen en vormt lijnen, waarin gewoonlijk eene groote regelmatig-
heid is te erkennen. De oorzaak hiervan laat zich gemakkelijk
Fig. 157.
aanwijzen; het is
duidelijk, dat op
die plaatsen, waar
het zand zoo sterk
in beweging is,
dat het zich van
daar verwijderen
moet, buiken zijn,
terwijl de knoopen
zich daar bevinden,
waar het in rust
blijft. De figuren
zijn dus niets an-
ders dan de kno op-
lij n e n van de in
trilling gebrachte platen. Naar den natuurkundige, door wien zij
op deze wijze het eerst aanschouwelijk werden gemaakt, noemt
men deze de figuren van Chladni (1787)- Men kan die meer
of minder zamengesteld maken door op verschillende plaatsen te
strijken en te gelijkertijd op eene andere plaats, door den vinger
tegen de plaat te houden, een knoop te doen ontstaan.
Vierkante platen geven eene menigte merkwaardige figuren,
waarvan eenige der voornaamste in fig. 158 zijn voorgesteld; er
wordt echter eenige oefening vereischt om die naar verlangen te
kunnen voortbrengen. Met de hoogte van toon neemt het aantal
knooplijnen toe.
Bij eene cirkelvormige plaat, die in haar middenpunt bevestigd
is, krijgt men middellijnen als knooplijnen. Het kleinste getal
is twee, waardoor de cirkel in vier gelijke deelen verdeeld wordt.
Door op andere plaatsen te strijken en den vinger te drukken
kan men ook den cirkel in 6, 8 of meer gelijke deelen verdeelen.
Een oneven getal is onmogelijk; dit laat zich daardoor verklaren,
dat twee gedeelten, aan weerszijden van eene zelfde knooplijn ge-
legen, op hetzelfde oogenblik in tegenovergestelde richting moeten
trillen. Dit laatste geldt eveneensvoor platen van een anderen vorm.