Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
15
CH de gewichten kannen aanteekenen, die zoodanige zamendruk-
king veroorzaken. Trekt men nu aan E, dan zal ook de veer
zamengedrukt worden, en de verdeeling, waarbij AB dan komt
te staan, wijst in kilogrammen de kracht aan, waarmede men getrok-
ken heeft. De in fig. 3 afgebeelde toestel is geschikt om grootere
krachten te meten. Aldaar is 3IANB de veer, waarvan de pun-
ten A en B dichter bij elkaar komen , als aan M en N getrokken
wordt. Men zal uit de figuur gemakkelijk kunnen begrijpen, hoe
door het staafje C de wijzer DE bewogen wordt, die op den ver-
deelden cirkelboog de grootte der aangewende kracht zal aanwijzen.
De tweede verdeelde cirkelboog dient om de kracht aan te wijzen^
Fig. 3. als men de punten A en
B met de handen bijeen
tracht te brengen. Deze
dynamometer is door
lïegnier (1798) uitgedacht.
16. Rechtlijnige en
kromlijnige bewe-
ging. — Wij hebben hier-
vóór (12) gezien, wat men
door beweging te verstaan
heeft; de aard echter der
beweging kan zeer verschillend zijn, wanneer men acht geeft, hetzij
op de richting, hetzij op den afgelegden weg in een bepaalden tijd.
Uit het eerste oogpunt beschouwd wordt de beweging rechtlijnig
of kromlijnig genoemd, naar gelang hare richting steeds dezelfde
blijft, of onophoudelijk verandert.
17. Eenparige beweging. — Worden in gelijke tijden,
hoe klein die ook genomen worden, gelijke wegen door-
loopen, dan heet de beweging eenparig. Den weg, in
eene bepaalde eenheid van tijd, bijv. eene seconde, door-
loopen, noemt men snelheid; bij eenparige beweging is
de snelheid dus standvastig. Daidt men de snelheid aan door
w, dan wordt derhalve de weg 5, in een tijd t afgelegd, uitgedrukt
door de formule :
s = vt.