Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
267.
dit met geluiden, welker klank verschillend is, dan zal men in
den vorm der golflijn ook een verschil waarnemen.
Eene andere inrichting, evenzeer geschikt om aanschouwelijk te
maken, dat inderdaad verschil in klank zamenhangt met verschil
in den aard der trillingen, is de phonograaf, in 1878 door
Edison uitgedacht. In beginsel komt hij overeen met den phonauto-
graaf, daar bij den phonograaf ook de trillingen van een plaatje
op een fijn stiftje worden overgebracht; doorgaans is het echter
geen vliesje van caoutchouc, maar een dun metalen plaatje, dat in
een ringvormigen metalen rand bevestigd is; deze ring is met een
standaard verbonden en wel in zoodanigen stand, dat het vlak van
het plaatje ongeveer een hoek van 45*^ maakt met een horizontaal
vlak. Op denzelfden standaard is nog een metalen staafje met een
veerkrachtig staalreepje bevestigd, aan welks uiteinde zich een
stiftje bevindt, dat juist tegen het midden van den achterkant der
'trillende plaat aankomt en loodrecht op haar vlak gericht is. Het
stiftje is echter niet in onmiddellijke aanraking met de trillende
plaat, maar daarvan gescheiden door een klein kussentje van
gevulcaniseerde caoutchouc ten einde de trillingen eenigszins te
dempen.
Op denzelfden voet, waarop zich de standaard met het trillende
plaatje bevindt, wordt een dergelijke cilinder geplaatst als de in
fig. 139 beschrevene, echter met dit onderscheid dat de metalen
spil MN, die aan haar eene uitstekende gedeelte van een schroef-
draad is voorzien, horizontaal geplaatst is. De spil rust in stijltjes,
waarvan het eene van een moerschroef is voorzien, zoodat, wanneer
men draait aan eene kruk, die aan het uiteinde van de spil bevestigd
is, de cilindrische trommel zich langzaam zal verplaatsen en eene
onbewegelijk daartegen gehouden stift daarop eene schroeflijn zal
beschrijven, waarvan de gang, dat is de onderlinge afstand van
twee op elkander volgende schroeflijnen, juist gelijk is aan dien
van de spil. Is op den cilinder zoodanige schroefgang getrokken,
dan zal een onbeweegbaar stiftje, daartegen gehouden, nauwkeurig
die schroeflijn volgen. Om den cilinder is eene plaat bladtin
gekleefd, die den schroefdraad geheel bedekt.
Wanneer nu de standaard en de cilinder zoo op hetzelfde onder-
stel bevestigd worden, dat het fijne stiftje, dat zich aan den
achterkant van het hellend metalen plaatje bevindt, met zijn