Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
260.
is; deze laatste is echter dezelfde als de octaaf van den grondtoon.
Neemt men het volmaakt akkoord van de quint, dan vindt men
3 5 15 , 3 3 9^^
eerst X = vervolgens ^ X = ^^^^
laatste toon buiten de getallen 1 en 2 komt, neemt men zijne lagere
9
octaaf, die door — wordt voorgesteld. Wij hebben aldus eene
O
reeks van tonen verkregen, die worden voorgesteld door de vol-
gende breuken:
, 9 5 4 3 5 15 .
ut, re, mi, fa, sol, la, si, ut.
C, D, E, F, G, A, B, C.
De daaronder geplaatste lettergrepen duiden de namen aan, welke
de Franschen en Italianen aan de tonen gegeven hebben; bij ons
en bij de Duitschers zijn de in den derden regel geplaatste letters
in gebruik 1). De verhouding tusschen de getallen der trillingen van
deze opeenvolging van tonen, die men toonladder of gamma
noemt, kan het eenvoudigst worden voorgesteld door de geheele
getallen 24, 27, 30, 32, 36, 40, 45 en 48.
Het interval tusschen twee achtereenvolgende tonen van de toon-
ladder is niet overal even groot. Tusschen C en D, F en G, A.
9 lÜ
en B is het tusschen D en E, G en A —» tusschen E en F>
O y
B en C bedraagt het slechts De intervallen en ^ noemt
lo 8 9
met heele tonen, en wel den eersten grooten heelen toon,
16
den laatsten kleinen heelen toon; het interval — heet een
J.0
halve toon. Men heeft dus in de toonladder, zooals die hier is
beschreven, eerst twee heele tonen, dan een lialven, vervolgens
1) In Duitschland wordt de B dikwijls H genoemd; in Frankrijk geeft
men aan de ut ook wel den naam do.