Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
259.
dezelfde is, als die van de quint tot de groote terts. Al deze
verhoudingen worden aangeduid door het woord interval, dat
eigenlijk tusschenruimte beteekent.
Kiet alleen wordt de verhouding tusschen die tonen, welke tot
elkander in reden zijn als de getallen 1, 2, 3, 4, 5 en ö, gemak-
kelijk waargenomen, maar als men hen tegelijk verneemt, is de
indruk ook des te aangenamer, naarmate die verhouding eenvoudiger
is. Zoodanige tonen noemt men consoneerende tonen. Tot de
volkomene consonanten behooren die, welke worden voorgesteld
door de getallen 1, 2 en 3, dat is, de grondtoon, de octaaf en de
quint van de octaaf, of wat op hetzelfde neerkomt, door de ge-
tallen 2, 3 en 4, dat is, de grondtoon, de quint en de octaaf.
Onder de andere zijn er echter ook, die hoewel niet tot de vol-
komen consoneerende tonen behoorende, toch voor het gehoor
aangenaam zijn; dit is bijv. het geval met den grondtoon en de
groote terts. De vereeniging dezer vier tonen, grondtoon, groote
terts, quint en octaaf klinkt zeer welluidend; men heeft daaraan
den naam van volmaakt, groot of majeur-akkoord gegeven.
De verhoudingsgetallen voor deze tonen zijn, blijkens het voor-
5 3
gaande, 1, — ? — en 2, of, als men ze door middel van de
kleinst mogelijke geheele getallen uitdrukt, 4, 5, G en 8.
Minder volkomen consonanten verkrijgt men als de verhoudings-
getallen grooter worden. Reeds de hierboven aangewezen groote
9
secunde — wordt als dissonant beschouwd en nog meer de
O
kleine secunde •
15
139. Toonladder.' — Tusschen de tonen van het majeur-
akkoord liggen nog andere, die zelfs in de eenvoudigste muziek
gedurig gebruikt worden. Men vindt die, door de quart en de quint
als grondtonen van een nieuw volmaakt akkoord te nemen. Voor
het volmaakt akkoord van de quart vindt men eerst-^x —= —»
3 4 3
welke de groote terts van de quart is en ook wel sext wordt
4 3
genoemd; vervolgens —x--= 2, welke de quint van de quart