Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
251.
Fig. 147. geluid in hoogere streken, waar de
lucht ijler is, zachter schijnt te zijn.
De knal van een vuurwapen is op
een hoogen berg minder sterk dan in
de laagte. Gay-Lussac bevond dat,
toen hij zich met zijn luchtballon
op eene hoogte van 7000 meter
boven de oppervlakte der aarde
bevond, zijne stem aanzienlijk ver-
zwakt scheen.
Lucht is echter niet het eenige
lichaam, dat geschikt is om de ge-
luidstrillingen voort te planten. Wan-
neer men de klok van de luchtpomp
met een ander gas vult, dan zal
men het geluid van het daaronder
geplaatste klokje ook duidelijk ver-
nemen. Dat ook vloeistoffen goede
geleiders van het geluid zijn, blijkt onder andere daaruit, dat
duikers onder water zeer duidelijk kunnen hooren, wat boven
hen geschiedt. Ook vaste lichamen bezitten deze eigenschap in
hooge mate. Dit kan blijken, als men de in fig. 147 afgebeelde
proef neemt zonder de voorzorg van er een week lichaam onder te
plaatsen. Nog duidelijker blijkt het, als men het oor houdt tegen
het uiteinde van een langen houten balk en aan het andere uiteinde
een zacht tikje laat geven; men verneemt het terstond en veel
duidelijker, dan wanneer het geluid alleen door de lucht werd voort-
geplant. De slag van een stuk geschut kan op een afstand van
verscheidene uren vernomen worden, als men het oor tegen den
grond houdt. Eene stemvork, die men nauwelijks hoort, als men
haar, na in trilling gebracht te zijn, los in de hand houdt, geeft
een sterk geluid, als men het benedenste uiteinde tegen de tanden
of tegen een hard deel van het hoofd drukt; ook hoort men het
geluid veel duidelijker, als men dat uiteinde tegen de tafel houdt,
en zelfs als men het in aanraking brengt met het water, dat zich
in een op de tafel geplaatst glas bevindt.
Niet alle vaste lichamen zijn echter even geschikt om het geluid
voort te planten. Men mag als regel stellen, dat zij dit des te beter