Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
230.
_ 760 X 0,000013598 x 9,812 _
" " 0,0000012936 ~
Is de temperatuur niet O® C. maar t, en nemen wij aan, dat
het volume lucht, hetwelk wij bij O® C gelijk aan de eenheid stellen,
bij de verwarming van één graad met a toeneemt, dan zal het bij
Zgraden 1 + at bedragen; en aangezien het soortelijk gewicht,
zooals later blijken zal, omgekeerd evenredig is met het volume,
dat eene bepaalde gasmassa inneemt, zoo wordt het soortelijk ge-
wicht bij t graden voorgesteld door -—^-, zoodat wij voor de
l ot.t
voortplantingssnelheid vinden:
De hier vermelde wetten voor de voortplantingssnelheid zijn het
eerst gegeven door Newton (1686). Het bleek echter weldra, dat
het bedrag van 280 meter voor de snelheid in de lucht niet over-
eenkwam met de proefnemingen. Langen tijd bleef de oorzaak van
deze aanzienlijke afwijking verborgen, totdat die eindelijk door La
Place (1816) werd aangewezen. Hij toonde namelijk aan, dat de
zamendrukking en de uitzetting, die het gevolg van de trillende
beweging der moleculen zijn, noodzakelijk moeten vergezeld gaan,
de eerste van eene warmte-ontwikkeling, de tweede van eene af-
koeling, en dat hierdoor de elasticiteit der middenstof gewijzigd
wordt, waarvan eene toename der voortplantingssnelheid het gevolg
is. Dientengevolge moet aan de grootheid, die zich in boven-
staande formule onder het wortelteeken bevindt, nog eene cor-
rectie worden aangebracht, door die namelijk te vermenigvuldigen
met een factor —, waarin c de soortelijke warmte van de mid-
c'
denstof bij de standvastige drukking en c' de soortelijke warmte
bij standvastig volume aanwijzen, zoodat men dan heeft:
c' d
Omtrent de beteekenis van c, c' en a zullen wij later, bij de be-
handeling der warmteleer, eene nadere verklaring geven; thans