Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
222.
ook de afwijkingen zelve grooter of kleiner worden. De tril-
lingstijd is dus standvastig en onafhankelijk van de trillings-
wijdte, evenals bij den slinger onder de werking der zwaartekracht
(44) en bij de torsie onder de werking van moleculaire krachten
(104); evenals daar heeft dus de beweging plaats onder de werking
eener kracht, die evenredig werkt aan den afstand van den even-
wichtstoestand. Hieruit volgt, dat de intensiteit eener trillende
beweging evenredig is aan de tweede macht der amplitude, zooals
men wiskundig kan aantoonen. Maar hieruit zou tevens volgen, dat
de trillingstijd alleen afhankelijk is van de grootte der moleculaire
krachten en den aard der moleculen, zoodat eene zelfde stof slechts
vatbaar zou moeten zijn voor trillingen van een bepaalden trillings-
tijd, zoo lang die moleculaire krachten geen merkbare verandering
ondergaan door een uitwendigen invloed, bijv. door de warmte.
Dit kan evenwel het geval niet zijn, omdat de invloed van de
naburige moleculen niet buiten rekening mag worden gelaten; deze
toch geraken eveneens in beweging en werken op de beweging
van het eerstgenoemde molecule terug. Beschouwingen, die ons
te ver zouden afleiden, leeren echter, dat hierdoor de aard der
trillende beweging niet wordt veranderd, zoodat zij steeds plaats
zal hebben onder de werking eener kracht, die evenredig werkt
aan den afstand van den evenwichtstoestand, wanneer althans de
uitwijking zekere grens niet te boven gaat; de trillingstijd wordt
dan niet meer bepaald door de moleculaire krachten.
122. Voortplanting der moleculaire beweging. —
Van de mededeeling der moleculaire beweging aan andere mole-
culen, of zooals men het gewoonlijkt uitdrsukt, van hare voort-
planting, kan men zich eene voorstelling maken, als men eene
reeks ivoren ballen zoodanig naast elkander hangt, dat zij met
elkander in aanraking zijn en de middenpunten zich alle iu eene
rechte lijn bevinden. Wordt een der uiterste ballen dan ter zijde
bewogen en vervolgens losgelaten, zoodat hij met zekere snelheid
tegen den eerstvolgenden bal aankomt, dan ziet men, dat alle ballen
op één na onbewegelijk blijven, en dat alleen de laatste bal aan het
andere uiteinde wordt voortgestuwd. De beweging van den eersten
bal heeft eene zamendrukking in den tweeden ten gevolge; deze
aamendrukking plant zich voort van molecule tot molecule en verder