Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
213.
men zijn; de sfcrooming van liet water naar den alcohol is dus
sterker dan die van den alcohol naar het water. Het is deze
Fig. 136. sterkste strooming, die Dutrochet endosmose
noemde; aan de tegenovergestelde, die minder
sterk was, gaf hij den naam van exosmose.
Het vocht klimt steeds in de buis en wordt
er zelfs boven uitgedreven; de werking duurt
zoolang voort, tot de vloeistoffen binnen en
buiten H gelijksoortig zijn; zij wordt echter
hoe langer hoe langzamer, omdat het onder-
scheid tusschen de beide vloeistolfen steeds
geringer wordt.
Dat bij de endosmose niet alleen een stroom
van buiten naar binnen, maar ook een van
binnen naar buiten plaats heeft, blijkt daaruit,
dat inderdaad alcohol in de buitenste vloeistof
gevonden wordt. Nog duidelijker kan men
zich hiervan overtuigen, als men eene oplossing
van blauw zwavelzuur koperoxyd in B en
daarbuiten water schenkt. Het water dringt
dan wel door de blaas binnen in B en doet
de vloeistof bij li stijgen, maar ook een ge-
deelte der oplossing is naar buiten gekomen,
zooals aan de blauwe kleur van het vocht
merkbaar is. Door voor de buitenste vloeistof
steeds zuiver water in de plaats te stellen, zal
men ten laatste de vloeistof binnen in de buis geheel door zuiver
water kunnen vervangen, zooals inderdaad uit de proeven van Jolly
gebleken is.
Oppervlakkig beschouwd, schijnt het aanzienlijk verschil in hoogte
buiten het vat B en binnen in de buis strijdig te zijn met de
hydrostatische wetten. Men kan die echter niet beschouwen als
gewone vaten, die gemeenschap met elkander hebben, dewijl door
de uiterst nauwe capillaire poriën in den scheidingswand de hydro-
statische drukking niet wordt voortgeplant.
De aard van den wand is niet zonder invloed op de ver-
schijnselen. Wij hebben zoo even gezien, dat wanneer alcohol
en water door eene blaas van elkander gescheiden zijn, de