Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
207.
Wordt een dun capillair buisje in een vocht gedompeld en dan
er weder uitgehaald, terwijl men den vinger op de bovenste
opening houdt, dan zal, als men dien loslaat, een gedeelte van
het vocht er uitloopen, maar er blijft toch een kolommetje in
staan, dat langer is dan wanneer het buisje op de gewone wijze
in de vloeistof wordt gehouden; de oorzaak daarvan is te zoeken
in de moleculaire drukking aan de oppervlakte van den druppel,
die onderaan blijft hangen.
Dat de spanning aan eene holle oppervlakte geringer wordt
naarmate de kromming toeneemt, kan worden aangetoond door de
volgende proef. Wanneer men twee platen B en C (Fig. 130),
die een zeer scherpen hoek A met elkander maken, in verticalen
Fig. 130. stand in eene vloeistof plaatst, dan zal
deze des te hooger klimmen, naarmate men
meer tot de doorsnede A nadert. De platen
zijn daar dichter bij elkander en de krom-
ming zal er dus sterker zijn. De oppervlakte
van het water vormt dientengevolge tegen
den binnenwand der glazen platen eene
-g kromme lijn; de wiskunde leert, dat deze
lijn eene hyperbool moet zijn.
Wanneer men in een niet cylindrisch maar
kegelvormig buisje een druppel brengt vau de eene of andere
vloeistof, dan zal die daarin den vorm aannemen, door eene der
fig. 131 en 132 aangewezen. Fig. 131 duidt de gedaante van den
druppel aan, wanneer de vloeistof de wanden bevochtigt; de beide
¥\g. 131.
^ 9
Fig. 132.
oppervlakten zijn dan hol. Daar de
buis bij p nauwer is dan bij zal
de kromming bij p aanzienlijker en
de moleculaire drukking dus gerin-
ger zijn dan bij q; het gevolg daar-
van is, dat het kolommetje pq zich
in de richting van q naar p, dus
naar het nauwere gedeelte der buis
zal bewegen. Worden de wanden niet bevochtigd, dan neemt de
druppel den vorm van A in fig. 132 aan; de kromming is dan
weer sterker in p dan in <7, en de spanning, die hier met de
kromming toeneemt, dus eveneens; de kracht die in p werkt, is