Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
200.
onderlinge aantrekking der deeltjes; in dat geval zal zich de vloei-
stof om de as uithollen en er vormt zich een i'ing, die, als de
vloeistof in rust komt, zich weder in eene menigte kleine bollen
verdeelt.
Hangt men in de vloeistof een ijzerdraad, in den vorm van een
cirkel gebogen, en brengt men de olie daarbij, zoodat zij overal met
het ijzerdraad in aanraking is 1), dan vormt zich eene lensvormige
massa, welker beide gebogen oppervlakten volkomen gelijke kromming
hebben; was deze ongelijk, dan zou geen evenwicht mogelijk zijn.
Hangt men in de vloeistof een uit ijzerdraad vervaardigd geraamte
van een regelmatig lichaam, bijv. van een kubus of achtvlak, en
brengt men eene voldoende hoeveelheid olie daarbinnen, zoodat
zij met alle ribben in aanraking is, dan vormt zich een kubus of
een octaëder van olie. Is er juist genoeg olie, dan zullen de zij-
vlakken alle vlak zijn; neemt men er met eene pipet wat olie uit,
dan worden alle zijvlakken ingebogen; voegt men er wat bij, dan
worden zij bol, en wel alle in gelijke mate.
Wij kunnen nu ook de bolvormige gedaante verklaren, die men
waarneemt bij kleine druppels eener vloeistof, wanneer zij niet aan
de werking der zwaartekracht is onttrokken, en wel het duide-
lijkst bij kleine druppels kwikzilver op eene glazen plaat; bij kleine
druppeltjes is namelijk de werking der zwaartekracht niet aanzien-
lijk genoeg om de moleculaire spanning, welke in dat geval zeer
sterk is, te overwinnen; hun vorm verschilt dan ook slechts zeer
weinig van den bolvormigen. Grootere druppels daarentegen zijn
meer afgeplat; de werking der zwaartekracht is daarbij aanzienlijker
en de moleculaire drukking uithoofde van de mindere kromming
der oppervlakte geringer.
113. Moleculaire werking bij de vorming van vocht-
stralen. — Wij hebben bij de beschrijving van de gedaante van den
vochtstraal (69) gezegd, dat de oorzaak daarvan moet worden ge-
zocht in de moleculaire werkingen van de vochtdeeltjes. De meest
waarschijnlijke verklaring is die, welke Plateau (1850) daarvan ge-
]) Dit geschiedt het gemakkelijkst, als men het ijzerdraad met olie be-
vochtigd heeft, alvorens het in het mengsel van water en alcohol te
dompelen.