Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
177
temperatuui' een grooten invloed uitoefent op hunne spanning en
op hunne dichtheid, en derhalve ook op de uitstroomingssnelheid.
98. Zijdelingsche drukking van uitstroomende gassen. —
De tegenstand, dien de beweging van een gas in eene cilindrische
buis ondergaat, is het gevolg van de drukking, welke de wanden
der buis ondervinden. Evenals bij de vloeistoffen (70) kan ook
bij de beweging van gassen eene zuiging worden waargenomen.
Het is hierdoor, dat zich sommige verschijnselen laten verklaren,
die bij eene oppei*vlakkige beschouwing geheel strijdig schijnen
met de vermelde wetten. Wanneer men zamengeperste lucht uit
een vat stroomen laat door eene niet al te kleine opening, dan
zal de uitstrooming met zeer groote snelheid plaats hebben. Houdt
men dan eene dunne metalen of houten schijf, welker middellijn
ongeveer zesmaal grooter is dan die der opening, op eenigen
afstand van die opening, dan wordt zij door de uitstroomende
lucht weggedrukt; laat men haar echter tot op een afstand van
weinige millimeters naderen, dan blijft zij, nadat de eerste tegen-
stand overwonnen is, dicht bij den wand van het vat als 't ware
zwevende, zoodat zelfs eene vrij aanzienlijke kracht noodig is om
haar er af te rukken. Men kan deze proef in het klein doen, door
aan het einde van eene glazen buis AB eene kartonnen schijf CD
te bevestigen (Fig. 100), en daaronder op een geringen afstand
Fig. 100. op kleine knopjes eene tweede even
groote schijf te plaatsen. Blaast men nu
met kracht door de buis, dan wordt de
onderste schijf opgelicht en blijft op een
geringen afstand van de bovenste zweven,
tot dat men ophoudt met blazen. De
oorzaak van dit verschijnsel is daarin
gelegen, dat de lucht, die uit de opening
B komt, zich tusschen de beide schijven
tot eene dunne laag moet uitbreiden en
dus geringere dichtheid verkrijgt, naar-
mate zij dichter bij den rand komt. Is
deze dichtheid en dus ook de drukking geringer dan die der
dampkringslucht, dan wordt door deze laatste de onderste schijf
opgelicht en tot dicht aan de opening gedrukt.
12