Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
174.
(Ie formule V als onbekend worden aangenomen. Vooral voor dit
geval kan de term vJ) zonder bezwaar worden verwaarloosd.
Ten gevolge van de opstijgingskraclit zon de ballon eene eenparig
versnelde beweging moeten aannemen, ten minste indien die kracht
standvastig is; dit laatste is nu strikt genomen wel niet het geval,
daar de waarde van D zal afnemen, wanneer men in hoogere lucht-
lagen komt, maar het verschil is zoo gering, dat men de kracht
wel als nagenoeg standvastig kan beschouwen. Dat evenwel de
opstijgende beweging geen eenparig versnelde is, is alleen toe te
schrijven aan den aanzienlijken weerstand, dien de ballon in de
lucht ondervindt.
De ballon zal tot rust komen, dat is, niet meer stijgen, wanneer
de opstijgingskracht nul wordt; in dat geval zal dus
moeten zijn. Hieruit kan men 1) berekenen, dat is de dichtheid
der luchtlaag, boven welke de ballon niet kan stijgen.
Gewoonlijk vult men, zoo als reeds is opgemerkt, den ballon
niet geheel, zoodat het gas zich kan uitzetten; de spanning zal dan
gedurende het stijgen in en buiten den ballon dezelfde blijven, tot
op het oogenblik, dat hij geheel gevuld is. Stijgt hij nog meer,
dan is de spanning van binnen grooter dan van buiten; men laat
dan eenig gas uit, ten einde het bersten te voorkomen. Begint de
ballon eindelijk te dalen, dan kan men hem weder doen stijgen
door ballast uit te werpen.
Gay-Lussac en Biot waren de eersten (1804), die eene luchtreis
ondernamen met het doel om waarnemingen omtrent den toestand
van den dampkring op grooteren afstand van de oppervlakte der
aarde te doen. Bij hunne eerste luchtreis bereikten zij eene hoogte
van 4000 meter. Later steeg Gay-Lussac alleen op te Parijs en
bereikte eene hoogte van 7000 meter. De kwikkolom in den baro-
meter bedroeg slechts 33 cm. en de thermometer wees 10° onder
nul, terwijl hij op aarde 30^ boven nul aanwees. Na zes uren in
de lucht te hebben doorgebracht, daalde Gay-Lussac weder op een
afstand van 30 uren gaans van Parijs, zoodat de gemiddelde snel-
heid, waarmede hij zich in de hoogere luchtlagen bewogen had, 5
uren gaans in het uur had bedragen.
In 1850 hebben Barral en Bixio eveneens eene luchtreis onder-