Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
173.
enz., D het soortelijk gewicht van de lucht, het soortelijk gewicht
van het gas, beide bij de drukking en den warmtegraad, die op
het oogenblik van het opstijgen worden waargenomen, dan zal het
geheele volume van den met gas gevulden ballon Y -h v bedragen
en derhalve het gewicht der verplaatste lucht door (V + v) D
worden voorgesteld. Om de opstijgingskracht K te vinden moet
dit gewicht verminderd worden met het gewicht van den ballon.
Het gewicht van het gas wordt voorgesteld door Vrf, dat van de
vaste deelen door het geheele gewicht derhalve door +
zoodat men zal vinden:
K = (V + Ï;)D-(V «/ + />),
of
K=z\{D — d)^vI> — p.
In de meeste gevallen zal de waarde van rD, dat is van het
gewicht der lucht, die door de vaste deelen van den luchtballon,
doch niet door het daarin bevatte gas verplaatst wordt, slechts
gering zijn, zoodat deze kan worden verwaarloosd.
Heeft men een nagenoeg bolvormigen ballon van 12 meter mid-
dellijn, dan zal zijn volume Y ongeveer 900 kub. meter bedragen.
De dichtheid D van de lucht kunnen wij op 0,00129 stellen, wanneer
wij geen acht geven op het verschil in drukking en temperatuur bij
den dampkring; voor de dichtheid van licht koolwaterstofgas hebben
wij, als die der lucht =1 is, 0,5596 opgegeven (94); het gewone
lichtgas is echter, uithoofde van de verontreiniging door zwaar
koolwaterstofgas en andere gassen, soortelijk zwaarder; men kan
zijn soortelijk gewicht wel op 0,65 stellen, als dat van lucht = 1 is,
en dus op 0,00084, als dat van water als eenheid wordt aangenomen;
in bovenstaande formule zal dus </ = 0,00084 te stellen zijn. Voor
V (D — d) vindt men dus, in aanmerking nemende dat V in kub.
decimeters moet worden uitgedrukt, 405 kilogram. Stelt men het
volume V der vaste lichamen, de reizigers daaronder begrepen,
op 2 kub. meter, hun gewicht p op 350 kilogram, dan moet het zoo
even gevonden cijfer van 405 kilogram nog verminderd worden met
ruim 352,5 kilogram, zoodat de opstijgingskracht K ongeveer 52,5kilo-
gram zal bedragen, of, als men den term fD verwaarloost, 55 kilogram.
Wil men berekenen, hoe groot het volumen van een ballon moet
zijn, opdat hij eene bepaalde opstijgingskracht hebbe, dan moet in