Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
183.
verloren. Men ziet dus, dat men met de hydrostatische pers, ook
wel naar haren uitvinder pers van Bramah (1796) genoemd,
eene zeer aanzienlijke drukking kan uitoefenen. Men bedient zich
ook van dit werktuig om zeer zware lasten op te lichten; dit is
onder andere geschied, toen de zware ijzeren kokerbrug tusschen
Engeland en bet eiland Anglesey op hare pijlers is gelegd.
94. Soortelijk gewicht van gassen. — Door middel van de
luchtpomp zijn wij in staat gesteld het soortelijk gewicht van de lucht
en andere gassoorten te bepalen. Men neemt daartoe een tamelijk
grooten glazen bol, die met eene kraan voorzien is en waaruit men
de lucht zoo volkomen mogelijk uitgepompt heeft. Van dezen bol
bepaalt men door middel van eene nauwkeurige balans het gewicht.
Daarna laat men er lucht in, die men vooraf van waterdamp en
andere gassen gezuiverd heeft, en weegt op nieuw. Het verschil
der beide gewichten geeft het gewicht der lucht. Door vergelijking
van gelijke volumes dampkringslucht en water heeft men bevonden,
dat het soortelijk gewicht van lucht, dat van water = 1 stellende,
0,001293607 bedraagt; een liter lucht weegt dus 1,293607 graml).
Om het soortelijk gewicht van andere gassoorten te vinden, voor
welke men gewoonlijk dat van de lucht als eenheid aanneemt,
heeft men den bol slechts op dezelfde wijze daarmede te vullen
en te wegen, en dan het gewicht van het gebruikte gas door dat
van een gelijk volume lucht te deelen.
Bij de bepaling van het soortelijk gewicht van gassen moet men
echter acht geven op vele omstandigheden, die de uitkomst minder
nauwkeurig kunnen maken. Vooreerst moet op de drukking acht
gegeven worden, daar volgens de wet van Mariotte de dichtheden
daarmede evenredig zijn. In de tweede plaats is het onmogelijk
den bol volkomen luchtledig te maken; men moet dus ook reken-
schap houden van de drukking van de lucht of van het gas, dat
1) Volgens liiot en Arago zou het gewicht van 1 liter lucht 1,299541
gram zijn. Volgens latere nauwkeurige onderzoekingen van Rcgnault (1847)
bedraagt dit gewicht voor Parijs 1,293187. Door middel van eene formule,
door Regnault zeiven opgegeven, vindt men voor Amsterdam (geogr.
breedte = 52°22'30") 1,293607.