Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
146.
zorgt, dat voor de drukking van één atmosfeer de kwikspiegels
even hoog staan; de schaal wordt voor aanzienlijkere drukkingen
door vergelijking met een anderen manometer verdeeld. Daalt bij
dezen toestel, door vermindering der drukking in C. de kwikspiegel
in den anderen arm tot in den bol D, dan heeft deinden gesloten
arm aanwezige lucht voldoende ruimte om zich uit te zetten en ver<
krijgt dus zoo geringe spanning, dat er slechts eene kleine kwikkolom
Fig. 78. in ABC noodig is om daar-
mede evenwicht te maken.
Men maakt tegenwoordig
veel gebruik van een mano-
meter, door Bourdon uitge-
dacht en op hetzelfde beginsel
rustende als zijn boven be-
schreven barometer (79),
alleen met dat onderscheid,
dat de metalen buis AB (Fig.
78) langer is en dat door
de kraan M het gas of de
damp, waarvan men de span-
ning bepalen wil, binnen
in de buis gelaten wordt. Het
uiteinde A is vast; doorliet
meer of minder ontrollen der
buis zal zich dus het vrije uiteinde B bewegen, en tegelijk met
dit de wijzer C, die op eene verdeelde schaal de drukking in
atmosfeeren of onderdeelen daarvan aanwijst. De verdeelingen zijn
gemaakt door vergelijking met een anderen manometer.
84. Luchtpomp. — De luchtpomp is een werktuig, waarvan
men zich bedient om de lucht zooveel mogelijk in eene beslotene
ruimte te verdunnen. Zij werd in 1650 uitgevonden door Otto
von Guericke te Magdeburg, doch heeft sedert vele veranderingen
ondergaan. Men onderscheidt de tegenwoordig gebruikt wordende
in twee hoofdsoorten, die met kranen en die met kleppen. Wij
zullen van beide eene beschrijving geven, en beginnen te dien
einde met eene door Becker vervaardigde luchtpomp met kraan,
waarvan fig. 79 eene afbeelding is.