Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
Ii5
gelijking met een anderen manometer, en wel bepaald met dien
met open buis. Deze bestaat in zijn eenvoudigsten vorm uit
niets anders dan uit eene omgebogene, aan beide uiteinden opene
glazen buis, zoodanig op eene in millimeters verdeelde schaal
aangebracht, dat beide zich verticaal bevinden. De kortste arm
wordt door middel van eene kraan in verbinding gebracht met de
ruimte, waarin zich het gas bevindt, welks drukking men verlangt
te bepalen; die drukking werkt dan op het kwikzilver, dat zich
in voldoende hoeveelheid in de buis moet bevinden, en doet het
in den anderen arm stijgen. Het verschil in hoogte der twee
kwikkolommen in de beide armen, verminderd met den barometer-
stand^ duidt dan de drukking in millimeters aan. Heeft men eene
aanzienlijke drukking, dan moet de eene arm van de buis eene
groote lengte hebben, hetwelk deze soort van manometers in het
gebruik zeer lastig maakt. Dc aanwijzingen zijn echter veel
nauwkeuriger dan bij den manometer met zamengeperste lucht,
vooral bij aanzienlijke drukkingen, daar de verdeelingen op de
schaal van den laatstgenoemde bij vermeerdering der drukking
steeds kleiner worden. Wij zullen later, bij de behandeling der
warmteleer, de inrichting van zoodanigen manometer meer van
nabij leeren kennen (187).
Fig. 77. I>e in fig. 76 afgebeelde manometer heeft nog
een gebrek. Wanneer de drukking boven den
kwikspiegel door de eene of andere oorzaak ge-
ringer wordt dan ééne atmosfeer, dan zal ten
gevolge van de spankracht van de lucht in de
buis het kwikzilver nog lager worden gedrukt
dan de kwikspiegel in het bakje, en er zal licht
een gedeelte van de lucht kunnen ontwijken; de
schaal is dan geheel onbruikbaar geworden. Om
hierin te voorzien geeft men aan den manometer
soms den vorm van fig. 77. Bij A bevestigt men
eene kraan, die het gas binnenlaat, hetwelk bij
C drukt op de oppervlakte van het kwikzilver. De
bollen B en D zijn nagenoeg even groot; het
uiteinde E der buis is gesloten. De lucht, die
zich in het gesloten gedeelte bij E bevindt, wordt
dus even als in den manometer van fig. 76 zamengedrukt. Men
10