Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
142.
daar voorts de dichtheid van eene bepaalde gewichtshoeveelheid
van een gas omgekeerd evenredig moet zijn aan het volume, dat
het inneemt, kan men deze wet ook uitdrukken door te zeggen,
dat de dichtheid van een gas bij onver an der den warm-
tegraad evenredig is aan de drukking, waaraan het is
blootgesteld. Door middel van deze wet kan men derhalve
de dichtheid van een gas berekenen onder eene bepaalde drukking,
als zijne dichtheid onder eene andere drukking bekend is.
De beschreven toestellen zijn weinig geschikt om de wet voor
zeer sterke drukkingen te onderzoeken. In lateren tijd hebben
echter zoodanige onderzoekingen met meer zamengestelde werk-
tuigen plaats gehad; tot de belangrijkste behooren die van Arago
en Dulong (1831), die de juistheid der wet tot eene drukking van
27 atmosfeeren aantoonden. Uit latere onderzoekingen vau Regnault
(1847) is echter gebleken, dat voor zeer aanzienlijke druk-
kingen de wet van Mariotte niet volkomen doorgaat. Zijne onder-
zoekingen, die zich uitstrekten tot dampkringslucht, stikstof,
waterstof en koolzuur, toonden aan, dat voor waterstofgas de
zamenpersbaarheid bij hooge drukkingen eenigszins vermindert,
terwijl zij bij de andere vermelde gassoorten toeneemt. Bij het
koolzuurgas is de afwijking vrij aanzienlijk, ook zelfs dan, wanneer
de drukking nog lang niet voldoende is om het tot den vloeibaren
staat te doen overgaan. Hetzelfde was reeds vroeger door onder-
zoekingen van Pouillet gebleken voor andere gassoorten, zooals
stikstofoxydul, koolwaterstofgas, zwaveligzuur en ammoniakgas,
die alle meer dan de lucht zamenpersbaar zijn. Voor gassen, die
moeilijk vloeibaar gemaakt kunnen worden, kan men evenwel
zonder merkbare fout, zelfs bij aanzienlijke drukkingen, de wet
van Mariotte als eene genoegzaam nauwkeurige benadering be-
schouwen. Hierbij zij echter herinnerd, dat, zooals reeds is aan-
gewezen, die wet slechts geldt, zoolang de temperatuur niet verandert;
later zullen wij zien, dat de warmtegraad een aanzienlijken invloed
uitoefent op de spanning van gassen en dampen.
82. Spankracht van mengsels van gassen. — Uit proef-
nemingen van Berthollet is gebleken, dat wanneer twee gassen,
die geen scheikundige werking op elkander uitoefenen, met elkander
in eene zelfde besloten ruimte worden gebracht, elk zich over de