Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
141.
Door middel van den beschreven toestel kan men de wet van
Mariotte aantoonen voor drukkingen, grooter dan die van den
dampkring. Dat zij echter ook geldt voor geringere drnkkingen,
kan opgehelderd worden door den in fig. 75 voorgestelden toestel.
Eene aan het eene uiteinde gesloten glazen buis wordt gedeeltelijk
Fig. 75.
lm
met kwikzilver gevuld en daarna omgekeerd
in een diepen bak gedompeld, liefst van ijzer,
daar dit stevig is en niet, zoo als andere metalen,
door het kwikzilver aangetast wordt. Men
brengt de buis dan in zoodanigen stand, dat
de vloeistof er binnen en er buiten even hoog
staat; de lucht, die binnen in gebleven is, zal
dan eene gelijke spanning als de buitenlucht
hebben. Nadat men door middel van op de
buis aangebrachte verdeelingen het volume van
de opgesloten lucht bepaald heeft, licht men
haar een weinig op. De lucht zal dan wel
een grooter volume innemen, maar in de buis
zal tevens eene kwikkolom AB blijven staan.
Daar de spanning van de lucht in de buis,
vermeerderd met de kwikkolom AB, nu even-
wicht maakt met de drukking der buitenlucht
op de oppervlakte van het kwikzilver in den
bak, zal de spanning der lucht in de buis
worden aangewezen door eene kwikkolom van
760 mm., verminderd met de kwikkolom AB.
Stellen wij, om dit door een voorbeeld duidelijk
te maken, dat het oorspronkelijk volume der
lucht 30 bedraagt en dat de buis zoover opge-
licht wordt, dat het volume 40 wordt; men
zal dan bevinden, dat het kwikzilver in de
buis 190 mm, hooger staat dan daarbuiten.
De spanning van de lucht in de buis maakt
dus evenwicht met eene kwikkolom van
760—190 = 570 mm. De volumes zullen dus
omgekeerd evenredig zijn met de drukkingen;
voor geringere drukkingen kan derhalve de wet
van Mariotte ook als geldig worden beschouwd,