Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
136.
zal die vermeerdering gelijkelijk op alle punten moeten plaats
hebben, derhalve ook over den geheelen omtrek van de doorsnede
ahcd (Fig. 73&). Nu hebben wij vroeger (73) gezien, dat de druk-
king op een gebogen wand gelijk is aan die op deuMakken wand,
die den gebogen wand kan vervangen, alsmede dat de drukkingen
evenredig zijn aan de grootte der wanden; passen wij dit toe op
de buis, waarvan ahcd de doorsnede is, dan volgt daaruit terstond,
dat zij in de richting hd sterker wordt gedrukt dan in de richting
ac, en dat derhalve bij vermeerdering der drukking de afstand hd,
dat is de dikte d der buis, kleiner zal moeten worden. Uit de
formule volgt voorts, dat, als d kleiner wordt, a grooter moet
worden. Bij vermeerdering van de uitwendige drukking zullen dus
de uiteinden A en C dichter bij elkander moeten komen. Vermin-
dert de drukking van den dampkring, dan zal, tengevolge van de
veerkracht der buis, d weer grooter worden en dus a kleiner, zoodat
de uiteinden A en C zich dan weder van elkander verwijderen.
Door die uiteinden door middel van twee staafjes aan een staafje
DE (Fig. 73a) te bevestigen, dat met zijn midden bevestigd is op
een getanden boog G, die weder verbonden is met een rondsel,
waarop zich de wijzer bevindt, wordt de beweging op dezen over-
gebracht. Om zoodanigen barometer te stellen en de verdeelingen
aan te brengen, is eene vergelijking met een gewonen barometer
noodig. Na verloop van tijd is eene nieuwe vergelijking noodig,
daar de veerkracht der buis langzamerhand verandert.
80. Dampkring; veranderingen van den barometerstand. —
Volgens de wetten van het evenwicht der gassen moet de damp-
kring de aarde overal als een bolvormig omhulsel omringen. De
op alle punten der aarde nagenoeg gelijke barometerstand bevestigt
dit; op hooger gelegen plaatsen is deze lager, omdat de luchtkolom
daar ook minder hoog is. De hoogte van den dampkring laat zich
niet proefondervindelijk bepalen, omdat men de middelen niet
heeft om zoo aanzienlijke hoogten te bereiken en omdat de dicht-
heid der lucht aan de uiterste grenzen zoo gering moet zijn, dat
zij aan de waarneming geheel zou ontsnappen. Waarnemingen, op
verschillende hoogten gedaan, hebben echter de wet leeren kennen,
volgens welke de dichtheid - afneemt; is deze ook voor hoogere
lagen geldig, dan zou de dampkring zich niet verder uitstrekken