Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
132.
en dan in den door de figuur aangewezen stand wordt gehouden,
zal bij A een luchtledig ontstaan, terwijl in den korten arm het
kwikzilver rijst tot B. De beide armen vormen nu als 't ware twee
vaten, die met elkander gemeenschap hebben; bij A is geen drukking,
in B daarentegen drukt de geheele dampkring; de luchtdrukking
wordt dus aangewezen door eene kwikkolom, gelijk aan de hoogte
van het punt A boven B. Men moet dus aan beide deze punten
den stand op eene verdeelde schaal aflezen, en deze twee getallen van
elkander aftrekken; men heeft dit echter gemakkelijk gemaakt door
de geheele schaal beweegbaar te maken. Door middel van eene schroef
C, die zich onderaan bevindt, wordt de schaal telkens zoodanig
gesteld, dat haar nulpunt gelijk komt met de oppervlakte B van
het kwikzilver in den korten arm; de verdeeling op de schaal, die
dan overeenkomt met de oppervlakte van het kwikzilver bij A, wijst
dus onmiddellijk de juiste hoogte van de kwikkolom nauwkeurig
aan. Bij sommige hevel-barometers is de schaal vast, doch de buis
beweegbaar; hoewel het voorgestelde doel, om namelijk slechts op
ééne plaats de verdeeling te behoeven af te lezen, daardoor
evenzeer bereikt wordt, zijn die met eene beweegbare schaal en
eene stevig op het plankje vastgemaakte buis te verkiezen.
Voor den invloed van de warmte moet bij den hevel-barometer,
die door Oay-Lussac is uitgedacht en daarom veelal [zijn naam
draagt, eene gelijke correctie aangebracht worden als bij den
bak-barometer. Men meende den invloed van de capillariteit ter
zijde te kunnen stellen door te zorgen, dat de buis bij A en B
volkomen even wijd is, hetgeen het best kan gebeuren door voor
de twee uiteinden der buis gedeelten eener zelfdej buis te nemen
en deze door eene nauwere buis te verbinden. Het is echter later
gebleken, dat de invloed van de capillariteit in het luchtledige,
zooals bij A, en die onder inwerking van de drukking der lucht
niet volkomen gelijk mogen worden gesteld.
Hoewel sommigen den barometer van Fortin voor nauwkeuriger
houden, kan men ook met den hevel-barometer uiterst nauwkeurige
metingen doen; men kan gemakkelijker het nulpunt der schaal
gelijkstellen met de oppervlakte van het kwikzilver bij B, dan
de stalen punt in den bak-barometer juist met de kwikoppervlakte
in aanraking brengen; bij ons te lande wordt dan ook meer van
hevel-barometers gebruik gemaakt.