Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
127.
die eenheid dan kortheidshalve eene atmosfeer. Eene drukking
van ééne atmosfeer beteekent dus eene drukking van 1,033 kilogram
op lederen vierkanten centimeter; eene drukking van 20 atmosfeeren
duidt dus eene drukking van 20,66 kilogram op iederen vierkanten
centimeter aan.
Uit de wetten der hydrostatische drukking volgt, dat de vorm
der buis geen invloed op het verschijnsel kan uitoefenen. Ook de
stand doet er niets toe, mits men door de hoogte der kwikkolom
slechts de verticale hoogte van hare bovenste oppervlakte boven
de kwikoppervlakte in het bakje verstaat. Houdt men de buis
schuin, dan ziet men de vloeistof zich meer naar het bovenste uiteinde
begeven, zonder dat echter de verticale hoogte der kolom verandert;
is de stand zoo schuin, dat de hoogte van het uiteinde der buis boven
de kwikoppervlakte in het bakje minder dan 76 cm. bedraagt, dan
vult zich de buis geheel met kwikzilver. Houdt men haar weder
overeind, dan ontstaat er boven in terstond weder eene ledige ruimte.
De hier vermelde proef werd het eerst door Torricelli (1643)
genomen. Men noemt daarom de met kwikzilver gevulde buis
veelal de buis van Torricelli, terwijl men aan de ledige
ruimte boven het kwikzilver den naam geeft van het luchtledig
van Torricelli.
De drukking, door de lucht op een lichaam uitgeoefend, zal,
volgens de bovengemelde wetten, zich in alle richtingen uiten en
evenredig zijn met de oppervlakte van dat lichaam. Door de
volgende eenvoudige proef wordt de eerste dier eigenschappen
voldoende opgehelderd. Men schenkt een bierglas tot den rand toe
vol water, en legt er dan een papier op, zoodanig dat het overal
met den rand van het glas in aanraking is en er zich geen lucht-
bellen onder bevinden. Men kan het glas dan omkeeren, zonder
dat het water er uitvloeit. De oorzaak hiervan is de drukking
der lucht, welke onder tegen het papier drukt, terwijl daarboven
slechts eene kleine waterkolom staat. De tweede eigenschap wordt
opgehelderd door verschillende proeven met de luchtpomp, welke
wij zullen vermelden na de beschrijving van dat werktuig. De
invloed van de luchtdrukking op het menschelijk lichaam schijnt
bij eene oppervlakkige beschouwing buitengewoon groot te moeten
zijn. Daar de oppervlakte van het lichaam van een volwassen
mensch ongeveer IV2 vierkante meter bedraagt, zal de geheele