Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
123.
C met Q verbindt. De drakking in CD is noodig om de wrijving
in de geheele buis PQ te overwinnen. In H, op de helft van DQ
gelegen, zal de helft der hydrostatische drukking, door CD aange-
wezen, als 'tware reeds verbruikt zijn, om de wrijving in DIT te
overwinnen, terwijl de andere helft, door de kolom GH voorgesteld,
voldoende zal zijn om die in HQ te overwinnen. Voor de tusschen-
gelegene punten F, K geldt eene gelijke redeneering.
Wanneer zich in de buis vernaiiwingen of bochten bevinden,
zoodat de richting of snelheid der waterdeeltjes eene plotselinge
verandering ondergaat, zal de weerstand en dus ook het verlies
aan snelheid aanzienlijker zijn. Gebruikt men dus buizen voor
waterleidingen, waarbij men eene aanzienlijke uitstroomingssnelheid
verlangt, zoo als bijv. bij het aanleggen van fonteinen, dan moet
men sterke bochten trachten te vermijden en zorg dragen, dat de
buizen overal eene gelijke en zoo groot mogelijke middellijn hebben.
II. Evenwicht VAN GASSEN.
72. Spankracht van gassen. — Wanneer men eene zekere
Fig. 65, hoeveelheid gas in eene bepaalde ruimte brengt,
verspreidt zij zich in zeer korten tijd over die
geheele ruimte. Door beschouwingen, waarop
wij later bij de behandeling der warmteleer
terug komen, komt men tot het besluit, dat
de gasdeeltjes zich met groote snelheid volgens
rechte lijnen bewegen, voor zooveel zij niet
door onderlinge botsingen of door botsingen
tegen de wanden van dien weg worden afge-
leid. Om gassen binnen eene bepaalde ruimte
te houden is dus een van alle kanten gesloten
vat noodig. De botsingen tegen den wand
veroorzaken eene drukking, waaraan die wand
weerstand moet bieden, en die men de span-
kracht van het gas noemt. Die spankracht
is dan vooral merkbaar, als men het gas eerst
zamengedrukt heeft en dan weder aan zich
zelf overlaat. Men kan die gemakkelijk aantoonen door den in
flg. 65 afgebeelden toestel, die bestaat uit eene glazen buis, die