Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
121.
wijd uitloopt, dan kan de hoeveelheid vocht zelfs 2,5 maal meer
bedragen dan die, welke door eene opening cd zonder tuit zou
strooraen, en dus ruim anderhalf maal de theoretische.
De oorzaak van de vermeerdering der hoeveelheid vocht door
Fig. 63. middel van tuiten laat zich op de vol-
gende wijze verklaren. Het gedeelte rechts
van cd vult zich geheel met water, zoodat
de snelheid van alle vochtdeeltjes in
de opening nagenoeg even groot is, als
die der deeltjes in de opening cd zou
moeten zijn. Bij P zou dus, indien
zulks mogelijk was, eene ledige ruimte
ontstaan, hetgeen echter niet geschieden
kan, wanneer de straal eenmaal de ge-
heele pijp vult. Dat er echter eene zui-
ging plaats heeft, daarvan kan men zich
overtuigen door aan de pijp in P eene omgebogen glazen buis te
bevestigen, welker onderste uiteinde in een glas met water of
kwikzilver ia gedompeld; dit zal, als het water door de pijp
stroomt, in die buis stijgen.
Hetgeen hier is opgemerkt omtrent den invloed, welken de vorm
der uitlooppijpen op de uitstroomingssneUieid uitoefent, doet tevens
zien, dat het niet onverschillig is, of eene opening in een vat in
een dunnen of in een dikken wand gemaakt is. In het laatste
geval toch zullen de omstandigheden dezelfde zijn, als wanneer
het door eene pijp uitstroomt.
71. Beweging van vloeistofi'en in lange buizen. — Wan-
neer water door eene lange cilindrische buis vloeit, zullen de
deeltjes door de wrijving tegen de wanden der buis een zekeren
tegenstand ondervinden en dus met geringere snelheid uitstroomen,
dan wanneer de buis wordt achterwege gelaten. Men kan zich
gemakkelijk hiervan overtuigen, door aan eene der openingen van
den waterbak (Fig. 59) eene lange glazen buis in horizontalen stand
te bevestigen. Men zal dan tevens bevinden, dat de vermindering
in snelheid aanzienlijker zal zijn, wanneer de buis nauw is; alsmede
dat zij, zooals te verwachten was, toeneemt met de lengte der
buis en met de snelheid van het vocht. Is de buis niet horizontaal