Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
109
In de meeste gevallen is het gemakkelijk, dat op den areometer
niet de zoo even vermelde cijfers worden aangewezen, maar dat
hij voorzien is van eene schaalverdeeling, waarop men onmiddellijk
het soortelijk gewicht der vloeistof kan allezen; in dat geval geeft
men er den naam van densimeter aan.
Men kan voor zoodanigen densimeter de schaalverdeeling maken,
zonder van verschillende vloeistoffen, welker soortelijk gewicht
bekend is, gebruik te maken. Men neemt te dien einde een areo-
meter van een bekend gewicht P, doch dien men van boven open
heeft gelaten, ten einde er kwikzilver in te kunnen schenken;
het is verkieslijk, dat hij zoodanig is ingericht, dat dit bijgevoegde
kwikzilver afgescheiden blijve van dat, hetwelk zich onderin be-
vindt. Men i)laatst nu eerst dien areometer in water en teekent
het punt aan, tot hetwelk hij inzakt; daarbij plaatst men het
cijfer 1, dat het soortelijk gewicht van water aanwijst. Nu schenkt
men boven in den areometer eene hoeveelheid kwikzilver, waarvan
men het gewicht p door weging bepaalt; de geheele toestel weegt
nu V + p) hij zal inzinken tot een zeker i)unt, waarbij men het
teeken a maakt. Het volume van het verplaatste water, dat in
het eerste geval P woog, en nu P + weegt, is dus ^ ^ ^
maal grooter geworden. Had men den onbezwaarden areometer,
P wegende, in eene andere vloeistof geplaatst, welker onbekend
soortelijk gewicht S bedraagt, en was hij dan eveneens tot dat punt a
ingezonken, dan zou hot gewicht van dat grooter volume van die
vloeistof overeenkomen met het gewicht van het water, dat door
den onbezwaarden areometer werd verplaatst. Daar die volumen
zich verhouden als V + p en P, moeten derhalve de dichtheden der
^ beide vloeistoffen zich in de omgekeerde reden verhouden, zoodat
het soortelijk gewicht der vloeistof, waarin de onbezwaarde areometer
tot het teeken a zou zinken, wordt uitgedrukt door het quotient
p
p—j^. Men heeft dus slechts dit quotient te berekenen en bij
het punt a te schrijven; het wijst dan onmiddellijk het soortelijk
gewicht aan van de vloeistof, waarin de onbezwaarde areometer
tot aan dat punt zou zinken.
Was i\e areometer volkomen cilinderrond, dan zou men verder
gemakkelijk de schaalverdeeling kunnen voortzetten; daar dit