Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
107
daartoe niet eens het gewicht van den areometer zeiven te kennen.
Te dien einde plaatst men hem eerst in water en legt zooveel gewicht
op het schaaltje, dat het punt o gelijk komt met den waterspiegel.
Stellen wij, dat hiertoe een gewicht vereischt wordt. Vervol-
gens vervangt men dit gewicht door het lichaam, waarvan men
het soortelijk gewicht zoekt, en voegt er andermaal gewichten bij,
tot het punt o met den waterspiegel gelijk komt. Is daartoe een
gewicht Pa noodig, dan bedraagt het gewicht van dat lichaam
Pj—P.2. Nu neemt men dit van het schaaltje weg en plaatst het
onder op het bakje C, zorg dragende dat bij de indompeling geen
luchtbellen aan den areometer of aan het lichaam blijven kleven.
De toestel zal nu minder wegen dan toen het lichaam op het schaaltje
geplaatst was; het verschil zal juist het gewicht zijn van het water,
welks plaats door het lichaam is ingenomen. Bepaalt men dus ook
dit, door op het schaaltje zooveel gewichten te leggen, dat het punt
O wederom gelijk komt met den waterspiegel, en vindt men daarvoor
p_p
p, dan zal —- het soortelijk gewicht zijn. Heeft het lichaam
geringer soortelijk gewicht dan water, dan geschiedt alles op
dezelfde wijze; de areometer behoort dan echter van onderen met
een zeefje van metaaldraad voorzien te zijn, waardoor het lichaam
belet wordt zich opwaarts te bewegen.
Moet men bijv. het soortelijk gewicht van marmer bepalen, dan
plaatst men eerst op den areometer zooveel gewichten, dat hij tot
het streepje inzakt; laat hiertoe 25 gram noodig zijn. Nu legt
men een stukje marmer op het schaaltje en bevindt, dat men er
12 gram bij moet voegen, om het weder tot het punt o te doen
inzakken; het gewicht van het marmer bedraagt dus 13 gram.
Het stukje wordt nu onder bij C gelegd; om nu den areometer
weder in denzelfden stand te brengen, moet men er nog 4,55
gram bijvoegen. Het soortelijk gewicht van het marmer zal dus
13
—— m 2,85 bedragen. Had men een stukje kurk genomen, voor welks
4,55
gewicht men 1,5 gram gevonden had, dan zou men bevonden hebben,
dat men, om den areometer met het stuk kurk bij C te doen inzakken,
op het schaaltje nog een gewicht van G,2 gram moet plaatsen; voor
het soortelijk gewicht van kurk zou men dus vinden = 0,24.