Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
106
een omgekeerden kegel, gedeeltelijk met lood opgevuld, ten einde
den geheelen toestel, als hij in eene vloeistof gedompeld wordt,
Fig. 54. overeind te doen blijven. Deze areometer
plaatst men in water, en legt op het schaaltje
zooveel gewichten, dat bij inzakt tot aan
een streepje, dat op het steeltje bij o aan-
geteekend is. Is P het gewicht van den
areometer, en p het daarop geplaatste ge-
wicht om hem in het water lot het streepje
te doen inzakken, dan is P 4-p het gewicht
van het water, dat door den areometer
verplaatst is. Vervolgens dompelt men hem
in eene andere vloeistof, welker soortelijk
gewicht men bepalen wil, en plaatst we-
derom gewichten p^ op het schaaltje, tot
het punt O met de oppervlakte van de vloei-
stof gelijk komt. De nu verplaatste vocht-
massa weegt dus P + /?i, en daar het
volume der vochtmassa in beide gevallen
even groot is, zal het soortelijk gewicht der laatste vloeistof door
het quotient ^^ ^ aangeduid worden.
Het gebruik van dezen areometer zal tot des te juister uitkom-
sten leiden, naarmate de steel dunneris; want wanneer de belasting
van het schaaltje met een klein gewicht vermeerderd wordt, zal de
toestel, indien de doorsnede van den steel groot is, niet of nauw-
lijks merkbaar inzinken; bij eene n-maal kleinere doorsnede van
den steel zou de doorsnede der vloeistofzuil, die hij verplaatst, ook
n-maal kleiner en die zuil ten gevolge daarvan n-maal langer zijn
dan in het eerste geval. Met het oog op de gevoeligheid van den
toestel is het dus wenschelijk, dat de steel dun zij; hij moet echter
de noodige stevigheid behouden. De bepaling van het soortelijk
gewicht met een areometer is echter minder nauwkeurig dan
die met de hydrostatische balans, tengevolge van de aantrekkende-
werkingen, die de vloeistof en de steel op elkander uitoefenen en
die wij later bij de moleculaire verschijnselen zullen leeren kennen.
Men kan zich van den areometer van Nicholson ook bedienen om
het soortelijk gewicht van vaste lichamen te bepalen; men behoeft