Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
m
voorwerp, P het gewicht en a: het soortelijk gewicht van het lichaam
zelf, Pi de opwaartsche drukking, die beide vereenigd in het
water ondervinden, dan is:
P Pi
want — stelt de opwaartsche drukking voor, die het te onder-
p
zoeken lichaam,—- die, welke het bijgevoegde zware lichaam, in
d
water gedompeld, ondervindt. Uit deze formule kan a: gemakkelijk
berekend worden. Men zal licht inzien, dat het niet eens noodig
is, dat men Pj en d beide afzonderlijk kent; het is voldoende het
p
quotiënt —, dat is de opwaartsche drukking of het gewichtsverlies
van het bijgevoegde lichaam in water, te kennen. Hebben wij bijv.
een stuk hout, dat■ 4,8 gram weegt; bevestigen wij dit met een
paardehaar aan een stuk lood, waarvan wij weten, dat het in het
water 4,4 gram aan gewicht verliest; vinden wij dan voor het
gewichtsverlies in water van beide voorwer}»en 12,5 gram, dan
volgt daaruit terstond voor het soortelijk gewicht de waarde 0,59.
Heeft men met poreuse lichamen te doen, dat is niet met poreuse
in de zuiver physische beteekenis (8), maar met lichamen met
holten of gaatjes, zooals puimsteen, kurk, sommige houtsoorten
en dergelijke, dan is het de vraag, of men het soortelijk gewicht wil
bepalen van de stof op zich zelve, dan wel van het lichaam met
inbegrip van zijne holten. In het eerste geval zal eene eenvoudige
hydrostatische weging geen juiste uitkomst kunnen opleveren, daar
het onmogelijk zal zijn de vloeistof in alle holten te doen binnen-
dringen; men maakt dan het lichaam tot een fijn poeder en bepaalt
daarvan het soortelijk gewicht op de wijze, die wij later zullen
leeren kennen als de meest geschikte voor poedervormige lichamen.
Wil men daarentegen het soortelijk gewicht van het lichaam kennen
met inbegrip van de holten of gaatjes, dan moet men zoi'g dragen,
dat de vloeistof bij de onderdompeling niet daarin kan dringen.
Te dien einde wordt het bedekt met eene laag was, waarvan het
soortelijk gewicht bekend is. Zij nu P het gewicht en x het
soortelijk gewicht van het te onderzoeken lichaam, Pj het gewicht