Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
100
doorgaans evenmin zamenvallen; het zal dan in den toestand van
standvastig evenwicht zijn, als het zwaartepunt zich onder het
middenpunt der opwaartsche drukking bevindt; is het daarboven
gelegen, dan is het evenwicht onstandvastig. Daarom brengt men
bij het laden van een schip bij voorkeur de zwaarste lasten onderin.
Drijvende lichamen kunnen echter somtijds toch in standvastig
evenwicht zijn, al ligt het zwaartepunt boven het middenpunt vau
opwaartsche drukking. Een schip zal natuurlijk in standvastig
evenwicht zijn, wanneer, zooals in den eersten stand van fig. 53,
het zwaartepunt A van het schip onder het zwaartepunt B van het
Fig. 53.
verplaatste water
gelegen is. Is
daarentegen A het
middenpunt van
opwaartsche druk-
king en B het
zwaartepunt van
het schip, dan zal
het zich toch nog in standvastig evenwicht kunnen bevinden.
Stellen wij namelijk, dat het in den tweeden stand van fig. 53
gebraclit wordt, dan zal het zwaartepunt van de verplaatste vocht-
massa, die nu eene geheel andere gedaante heeft aangenomen, zich
niet meer in A, maar ergens in C bevinden. Het gewicht van het
schip werkt dan benedenwaarts in het punt B, de drukking der
vloeistof opwaarts in C; deze twee krachten zullen het schip doen
draaijen en wel zoodanig, dat het tot den eersten stand terugkeert.
Het evenwicht is dus standvastig, en het zal dit blijven, indien
de verticaal CD, door het zwaartepunt C getrokken, de lijn AB
boven het zwaartepunt B ontmoet. Het ontmoetingspunt D wordt
metacentrum genoemd, en het evenwicht zal dus standvastig
zijn, indien het zwaartepunt van het lichaam slecjits beneden het
metacentrum gelegen is.
Door de eigenschappen van de ingedompelde lichamen laten zich
vele verschijnselen verklaren. Een zware last verliest onderwater
zooveel aan gewicht, als het verplaatste water bedraagt; daarom
kan men onder water veel zwaardere lasten optillen, dan daar
buiten; daardoor kan men zich ook voorstellen, hoe het mogelijk
is, dat zeer groote steenen door den stroom van rivieren kunnen