Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
89
kan in de meeste gevallen niet zonder ingewikkelde berekeningen
bepaald worden. Het is altijd lager dan het zwaartepunt van
Fig, 45. den zijwand gelegen , omdat
de drukkingen op het laagste
gedeelte van den wand grooter
zijn, dan die op het bovenste
gedeelte. Bij rechthoekige zij-
wanden ligt het op tweederde
der hoogte, van den waterspiegel
af gerekend.
Van de juistheid der wet van
de drukking op de zijwanden
kan men zich ook proefonder-
vindelijk overtuigen doormid-
del van een dergelijken toestel,
als voor de drukking op den
bodem gebruikt is. In fig. 45
is A een vierkant kastje, aan
welks eenen zijwand een cilin-
dervormig stuk B gezet is, waarin zich een zuiger kan bewegen.
Binnen in A bevindt zich een katrolletje, waarover de koord gaat,
die den zuiger met den arm eener balans verbindt. Wordt nu in
het op A geplaatste vat C tot eene zekere hoogte water geschonken,
dan zal de zijdelingsche drukking tegen den zuiger in B worden
uitgedrukt door het produkt van zijne oppervlakte met de hoogte
van den waterspiegel boven zijn middenpunt en het soortelijk gewicht
der vloeistof. Men zal echter, wanneer men op de schaal van den
anderen arm der balans gewichten legt, rekenschap moeten houden
van de wrijving, die de zuiger in den cilinder B ondervindt. Plaatst
men op A vaten van een anderen vorm dan C, dan zal men be-
vinden, dat ook de drukking op de zijwanden even groot is, mits
slechts de hoogte van den waterspiegel dezelfde blijft.
55. Waterrad van Segner.. — Wil men alleen aantoonen, dat
er op de zijwanden drukking wordt uitgeoefend, zonder de grootte
daarvan te bepalen, dan kan men op een kurk K (Fig. 46) een cilin-
der plaatsen, die aan de eene zijde van een opening voorzien is,
welke met een kraantje kan gesloten worden. Wordt de cilinder