Boekgegevens
Titel: Leerboek der natuurkunde
Auteur: Steyn Parvé, D.J.
Uitgave: Tiel: H.C.A. Campagne, 1879-...
4e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1217
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202005
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der natuurkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
86
zuiger B gemakkelijk kan op en neer bewegen. Op dezen cilinder
kunnen verschillende vaten geschroefd worden, zoo als er in fig.
42 en 43 zijn voorgesteld. Aan den zuiger B bevindt zich een
iiaak, waaraan een koord bevestigd wordt, dat men aan den eenen
arm van den evenaar eener balans vastmaakt. Op de schaal aan
den anderen arm worden gewichten geplaatst, om met dien zuiger
evenwicht te maken. Schenkt men nu water in het boven den
cilinder geschroefde vat, dan zal dit eene drukking uitoefenen op
den zuiger, die zich dientengevolge benedenwaarts zal bewegen;
door gewichten op de schaal herstelt men het evenwicht. Deze
gewichten wijzen dan de op den zuiger uitgeoefende drukking aan;
men zal bevinden, dat deze juist gelijk is aan het gewicht van
een watercilinder, die den zuiger tot grondvlak en de hoogte van
den waterspiegel boven dezen tot hoogte heeft. Schroeit men
vervolgens een der vaten, in lig. 42 en 43 voorgesteld, op den
cilinder en schenkt men daarin water tot eene gelijke hoogte,
dan zal men bevinden, dat men evenveel gewichten op de schaal
moet plaatsen om evenwicht te maken, en dat de drukking dus
even groot is.
Het gevolg van deze eigenschap is, dat men met eene geringe
hoeveelheid water eene drukking kan uitoelenen, veel aanzienlijker
dan haar gewicht. Heeft men bijv. een vat van den vorm van fig. 44,
Fig, 44. dan zal, wanneer de vloeistof tot
CD staat, op den bodem eene druk-
king worden iiitgeoefend, gelijk
aan het gewicht eener vochtkolom
ABEF. Bij eene oppervlakkige
beschouwing schijnt het vreemd,
dat de drukking op den bodem
aanzienlijker is dan het gewicht,
en dat dus, wanneer deze toestel
op de schaal eener balans geplaatst wordt, de drukking op de
schaal geringer is, dan die op den onmiddellijk daarmede in
aanraking zijnde bodem van het vat. Men kan zich echter hiervan
rekenschap geven door op te merken, dat wel alle deeltjes, die
even hoog als GH liggen, eene drukking ondervinden, veroorzaakt
door de daarboven staande waterkolom CDIIG, doch dat, daar deze
drukking gelijkelijk in alle richtingen uitgeoetend wordt, de boven-