Boekgegevens
Titel: Korte Nederlandsche spraakkunst
Auteur: Terwey, T.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1884
3e, herz. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 8272
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201901
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Korte Nederlandsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
82
op V strand, dan zijn de woorden duizenden, honderden als
zelfstandige naamw. gebruikt, en daarom krijgen zij en.
Immers zij beteekenen dan honderdtallen, duizendtallen. Zoo
ook millioenen.
137. Verbuiging der onbepaalde hoofdtelwoorden.
Alleen met een enkelvoudig zelfstandig naamw. komen voor:
menige (boom), iedere (vrouw), elk (huis). Zij worden verbogen
als volgt: I. JHenige, iedere, elke avond ging genotvol
voorbij. 3. 31enigen, enz. ongelukkige schonk hij zijn' bij-
stand. 4. Jilenigen keer bleef hij weg. Vóór een vrouwelijk
zelfst. naamw. is de vorm steeds menige, vóór een onzijdig altijd
menig.
Wanneer ieder en elk zelfstandig worden gebruikt, hebben ze
alleen in den tweeden naamval ieders en elks: Ieders, elks
plicht is het, zijn' naaste te helpen. In de andere naamvallen
blijven ze onverbogen: Ik heb het elk van hen nog eens gezegd.
De onbepaalde hoofdtelwoorden: alle, eenige, vele, weinige,
sommige, ettelijke, en ook 't bepaalde telwoord beide benevens
andere kunnen bijvoeglijk en zelfstandig gebruikt worden. Bij-
voeglijk gebruikt, worden ze voor alle geslachten verbogen
als mijne, deze in 't meervoud:
I. Alle schepen stevenden huiswaarts. 2. De masten aller
schepen waren met vlaggen bedekt. 3. Men kon het allen
schepen aanzien, dat zij met storm hadden te worstelen gehad.
4. Op alle schepen was men ijverig in de weer.
De tweede naamval wordt meest omschreven: de masten van alle
schepen. Zelfstandig gebruikt en voor zaken gebezigd, is
de verbuiging dezelfde:
I. De lijnbaan en de lakmoesfabriek werden gesloten f
heide wegens gebrek aan werk. 2. JBeider we7-klieden zochten
een goed heenkomen. 3. Toen er betere tijden kwamen, ontbraken
heiden de noodige werkkrachten. 4. Het duurde geruimen
tijd, eer men ze voor heide had gevonden.
Zelfstandig gebruikt en voor personen gebezigd, geeft
men gewoonlijk den i®" en 4«" naamval eene n:
I. Yelen zijn geroepen, weinigen uitverkoreji. 2. Aller
■wensch was, dat de burgemeester aan 't bestuur zou blijven..