Boekgegevens
Titel: Korte Nederlandsche spraakkunst
Auteur: Terwey, T.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1884
3e, herz. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 8272
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201901
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Korte Nederlandsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
100
Den dienst van lijdend voorwerp doen: Hij vertelde,
dat de brand reeds gebluscht was. Hij wist niet stellig, of
er ook menschen bij omgekomen waren, O f er ook menschen
bij omgekomen waren, wist hij niet stellig. Over drie dagen,
beloofde hij, ben ik terug. Ik wilde van u weten, wat er aan
die papieren ontbreekt. Die menschen voelen vaak niet, hoe
koud het is. Hij verzekerde den heer A., hoeveel belang zijne
gesprekken hem hadden i^igeboezemd.
Den dienst van belanghebbend voorwerp doen: Wie u
helpen, behoort gij wederkeerig een* dienst te bewijzen. Die
mij eens bedrogen heeft, kan ik mijn volle vertrouwen niet
weder schenkest.
Den dienst van deel van 't gezegde doen: Hij is niet ge-
worden, wat hij zoo graag had willen zijn. Ik ben niet, die
ik schijn.
Door een' zelfstandigen zin kunnen vervangen worden: Het
was mijn levensdoel, den Javaan te beschermen. Het doet ons
goed, u weer eens hier te zien. Ik zou u willen verzoeken,
deze papieren eens in ee7i vrij uurtje te doorlezen,
176* Er zijn ook zelfstandige zinnen, die den dienst doen
van oorzakelijk voorwerp. (Zie § 7*). Zij zijn nood-
zakelijke aanvullingen van het gezegde en geven antwoord
op de vraag: met hetrehhing tot tvien of tvat? Voorbeelden zijn:
Men waarschuwde mij, dat het avondeten gereed was. Ik twijfel,
of ik dien achtergrond heter zou hebben kunnen schilderen. Ik
zal er voor zorgen, dat ik op mijn' tijd hen. Ik was overtuigd,
dat de waterellende doorgestaan was. Ik hen er zeker van, dat
mijn vader mij dat recht zou ontzegd hébhen.
Door een' zin kunnen vervangen worden: De publieke zaak
divingt mij, u te komen storen. Hij dacht er zelden aan, juist
het goede document op de goede plaats neer te leggen. Ik ben
mij bewust, in alles naar eer en geweten gehandeld te hebben,
177. Bijvoeglijke zinnen zijn met een zelfetandig naamw.
of voornaamw. verbonden door betrekkelijke voornaamw.,
voornaamwoordelijke bijwoorden of woorden, welke door
(leze kunnen worden vervangen. Voorbeelden zijn: De bloemen,
die voor het venster stonden, waren reeds verwelkt, Is dat nu