Boekgegevens
Titel: Korte Nederlandsche spraakkunst
Auteur: Terwey, T.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1884
3e, herz. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 8272
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201901
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Korte Nederlandsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
99
eigen aanschouwing. Ik begrijp, dat uw tijd kostbaar is en
(ik) zal u daarom maar dadelijk met de zaak bekend
maken. Zijn compagnon had hem schandelijk bedrogen;
daardoor was hij geheel geruïneerd.
Ook bij deze zinsverbinding kunnen de gemeenschappelijke
deelen uit den eenen zin worden weggelaten.
Zindeelen kunnen niet redengevend worden verbonden.
175. Wanneer twee volzinnen onderschikkend zijn verbonden,
doet de bijzin den dienst van een zelfstandig naamwoord
(§ 26), van een bijvoeglijk naamwoord (§ 28) of van een
bijwoord (§ 35). Men verdeelt daarom de bijzinnen in zelf-
standige, bijvoeglijke en bijwoordelijke.
Dikwijls komen er in de volzinnen zindeelen voor, die kunnen
vervangen worden door een' zelfstandigen, bijvoeglijken
of bijwoordelijken zin, bijv.: Het is ons zeer aangenaam, u
dit te kunnen melden — dat wij u dit kunnen melden. Eene
schilderij, den slag bij Waterloo voorstellende = die den slag
bij Waterloo voorstelde, hing aan den wand. Van zijne reis
teruggekeerd, werd hij ernstig ziek — Toen hij van zijne reis
teruggekeerd was, enz.
Zulke zindeelen, die de beteekenis van bijzinnen hebben, heeten
beknopte zinnen. Bij de ontleding make men dergelijke zin-
deelen steeds tot zinnen, ten einde te zien, welken dienst zij
verrichten.
176. Zelfstandige zinnen doen den dienst van onder-
werp, lijdend voorwerp, belanghebbend voorwerp ot
deel van het gezegde. Zij zijn door de voegwoorden dat
en of met den hoofdzin verbonden, of staan er zonder voeg-
woord naast.
Den dienst van onderwerp doen: Het was niets vreemds, dat
hij in zeer opgewonden toestand verkeerde. Het was nog twijfel-
achtig, 0 f de uitkomst zou beantwoorden aan de verwachting.
Dat hij in opgewonden toestand verkeerde, was niets vreemds.
Eerst, werd er besloten, zou de burgemeester dit nieuwe lid
der gemeente 7net een vriendschappelijk bezoek welkom heeten.
Al wat adem had, droeg eene parapluie. Die booien kan houden,
is gelukkig; die ze niet noodig heeft, is nog gelukkiger.