Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
472 HET HOOGL. VAN ZUID- EN NOORD-AMER. § 69.
des van Patagonië, Chili, Peru, Quito en Nieuw-Grana-
d a. Zij worden veelvuldig door kloven en diepe dwarsdalen gebro-
ken; de hoogvlakten zijn meest slechts door twee bergruggen inge-
sloten lengtedalen, die deels uit twee, deels uit drie rijen bestaan.
De grootste hoogte bereiken de middenste ketens; naar het zuiden
en noorden neemt zij aanmerkelijk af.
De beide zuidelijkste, de Patagonische en die van Chili, zijn
smalle, van 't zuiden naar 't noorden in hoogte toenemende ketenen.
De beide volgende, die van Peru en Quito, bestaan uit twee, ge-
deeltelijk uit drie hoofdketenen, welke veelvuldig (door dwarskete-
nen) afgebroken hoogvlakten insluiten, gelijk de hoogvlakten van
Bolivia met het groote meer Titicaca (12000', boven de zee).
Volgens de nieuwste metingen bevatten de Andes van Bolivia de
hoogste toppen in den Pic de Sorata (23 467' en den Illimani (22 845%
dien de vulkaan Aconcagua (onder 32°z. br.), ten noordoosten
van Valparaiso, het meest nabij komt (zijne hoogte, 21767')-
h. De Cordillera's van Midden-Amerika (202 m. lang,
16—17 m. breed) worden door twee diepe inzinkingen geïsoleerd,
in 't zuiden door die van de landengte van Panama, in 't noorden
door eene andere aan de golf van Tehuantepee. Zij vormen eene
smalle keten met eene digte rij (10000—15000") hooge, vulkanische
bergkegels, en zenden een tak naar 't noorden, de Sierra van Yuca-
tan, op het schiereiland van den zelfden naam.
c. De Cordillera's van Mexico vormen de zandgebergten van
het plateau van Mexico of Anahuac, waarop eene groep van sneeuw-
en vulkaantoppen, de hoogste in Midden-Amerika, in de rigting
van 't westen naar 't oosten, van zee tot zee, zich verheft, terwijl
anders de vulkanen in de meridiaan- of hoofdrigting van het ke-
tengebergte, en niet op kruinvlakten, maar op de randgebergten
zeiven worden aangetrofiFen.
d. De Cordillera's van Noord-Amerika. Ten noorden van
den keerkring begint de verbreeding door parallel-ketenen, die groote
hoogvlakten insluiten. De westelijke keten, die de kust volgt,
wordt door verscheidene kloven verdeeld in Cordillera's van Sono-
ra in't zuiden, de Sierra Nevada en de lang gerekte weste-
lijke Cordillera's of Zee-Alpen in 't noorden, insgelijks met reus-
achtige, waarschijnlijk vulkanische bergtoppen (de Schoonweder-
berg of Buentiempo 13 800', den Eliasberg meer dan 17000); de
oostelijke, bijna onafgebroken keten heet in't zuiden Sierra Ma-
dre, in het Midden Cordillera's van Anahuac of Nieuw-
Mexico, in't noorden het zoogenaamde Rotsgebergte (Rocky