Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
HET HOOGL. VAN ZÜID- EN NOORD-AMER. § 69. 471
een smal, niet tot het laagland behoorend, maar plateauvor-
mig kustterras van den grooten Oceaan gescheiden zijn, is ook
de westelijke helling steiler dan de oostelijke. Door de diepe
inzinking der 40 m. lange en 6—12 m. breede landengte
van Panama (slechts 500' hoog) worden de Cordillera's van
de Andes gescheiden, terwijl beiden zelf Amerika in twee
zeer ongelijke deelen splitsen: een breed oostelijk en een zeer
smal westelijk, gelijk Europa en Azië door de Alpen- en Hi-
malaja-keten in eene noordelijke en zuidelijke helft gescheiden
worden (zie bl. 47), De waterscheiding ligt namelijk veel digter
bij den Grooten oceaan dan bij den Atlantischen. Daarom heb-
ben ook de rivieren op de oostzijde eene meer trotsche ontwik-
keling. De ketenen, die het digtst bij de zee liggen, zoowel in
Noord- als in Zuid-Amerika, bevatten een gordel van gedeeltelijk
nog werkzame vulkanen (bl. 31).
De keten der (ongeveer 200) vuurbergen van Amerika splitst zich in 6
hoofdleden:
1. het noordelijkste van de Aleoeten tot aan het Oregon gebied;
2. het Mexicaansche van den Jomllo niet ver van de Zuidzee tot aan
den Toechtka aan de Mexicaansche golf;
3. het Midden-Mexicaansche begint met den Soeonusco en eindigt met
den Chiriqui;
4. dat van Quito strekt zich uit van den Toliraa tot aan den Sangay;
5. dat van Zuid-Peru van den Chacami tot aan den Atacama;
6. het zuidelijkste of Chilische van den Aconcagua tot op Vuurland.
Ook de tegenwoordige landengte van Panama is door vulkanische vormin-
gen ontstaan Eens bevond zich daar eene straat van ten minste 8 mijlen
breed, waardoor beide oceanen verbonden waren en eene doorvaart ge-
vormd werd, welke Columbus meende dat nog bestond, toen reeds lang vul-
kanische opheffingen den dam hadden opgeworpen, die het omgekeerde
veroorzaakte, daar beide oceanen gescheiden en beide kontinenten verbon-
den werden, en zoo aau het wereldverkeer den doorgang kwaadaardig ver-
sperde 1).
a. De Andes beginnen bij de straat van Magelhaen en loo-
pen tot in de nabijheid van de Caraïbische zee (980 m. lang, 21—
124 m. breed) met eene gemiddelde kamhoogte van omstreeks 11000';
zij worden naar de landen, waarin zij liggen, onderscheiden in A n-
1) Zie Petermann's Mitth. 1861, bl. 80.