Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
LOODKEGTE VOKM VAN AMERIKA. § 69. 469
in verbinding met diep insnijdende golven en wijde riviermonden,
met gunstige windstelsels en stroomingen, de gemeenschap met
het beschaafde tegenover liggende strand van Europa gemakkelijk
maken; de westzijde krijgt hare gedaante van de Cordillera's, die
slechts bij het schier-eiland Californië en bij de landengte
van Centraal-Amerika golfvorming toelaten. De westzijde heeft
over het geheel minder voordeelige natuurtoestanden: een be-
perkter gebied, grootere ruwheid in de plastische gedaante van
den grond, ongunstigen maritimen stand naar den zuidelijken oce-
aan , die in zijn noordelijk gedeelte zoo eenzaam is. Zuid-
Amerika heeft maar een stam zonder verdere geleding, even
als Afrika, zonder schiereilanden, zonder landtongen, zonder
zelfstandige voorlanden, zouder naburige eilanden, doch
staat door rijkdom aan water en volheid van dier- en plan-
tenleven ver boven Afrika. — De noordzijde heeft de aan-
zienlijkste eilandenvorming, verg. bl. 18. Van veel meer
gewigt zijn de eilanden aan de oostzijde; die op de noord-
oostzijde, waaronder Newfoundland het grootste is, zijn
echter van minder belang dan die van West-Indië. Deze groe-
pen grootere en kleinere eilanden maken tusschen de beide kon-
tinenten van Amerika als het ware een tweeden, eilandvormigen
isthmus, op de zelfde wijze als de groep van Soenda een veel-
vuldig afgebroken overgang daarstelt tusschen Azië en Nieuw-
Holland. Wij bedoelen de Bahama-eilanden ende groote
en kleine Antillen, voorzeker eene aanzienlijke verrijking
in eilanden voor Zuid-Amerika, die echter nog geen tiende van
de uitgebreidheid der Aziatische Soenda-groep uitmaakt. Zuid-
Amerika heeft maar een enkel, van het zuidelijk einde afge-
scheurd, aanzienlijk eiland. Vuurland; in 't noordoosten Tri-
nidad, in 't zuidoosten de Falklandseilanden en in't zuid-
westen de eilanden van den archipel delaMadre deDios.
§ 69.
LOODREGTE VORM VAN AMERIKA.
Ten opzigte van den loodregten bouw vormt Amerika een
tegenhanger van Azië. Hier treedt de vorm van laagland.