Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
456 MIDDELEN VAN BESTAAN. § 66.
visscherij (walvisschen, haringen, enz.) is niet alleen een winst-
gevend bedrijf, maar ook de school der matrozen; het mijnwezen
en de daarmede verbonden smelterijen leveren in CornwaUis tin, het
prodnkt, dat het eerst de zuidelijke beschaafde volken derwaarts trok,
vervolgens in 't noordwesten (vooral in Wales en rondom de cen-
trale bergketen) steenkolen (1856 voor eene waarde van 16'/2
mill. p. st.) en ijzer (1856 voor 5 mill. p. st.) te gelijk. Juist
deze zoo buitengewoon rijke verbinding der beide eerste benoo-
digdheden voor eene fabrikatie in 't groot heeft den grondslag
gelegd voor Engelands grootheid in de industrie, te meer nog
daar deze grondstoffen bij elkander gevonden worden, deels in
de nabijheid der zee, deels in eene vlakte, die door rivieren, ka-
nalen en spoorwegen doorkruist wordt, en de ruwe stoffen dus ge-
makkelijker naar de smelterijen en fabriekplaatsen kunnen vervoerd
worden, en het verwerkte produkt even zoo gemakkelijk den weg
vindt naar de verbruikende streken des lands en naar de zee. Deze
steenkolen-distrikten, die 5% van den Engelschen grond innemen,
hebben dan ook alle groote bedrijven uit het overige land tot
zich getrokken en elk van hen heeft zijne bijzondere industrie. In
't oosten en westen der Penninische keten en in zuidelijk Schotr
land heeft de katoenfabrikatie haren zetel. Manchester krijgt
door zijne naburige haven Liverpool de ruwe stof en laat die langs
den zelfden weg, als garen of geweven, weder uitvoeren; eveneens
Glasgow (waarvan Greenock de zeehaven is). De verwerking der
wol, deels inlandsche, deels Duitsche, welke de naburige haven
van Huil aanbrengt, houdt vooral de bevolking van Yorkshire bezig,
dat wil hoofdzakelijk zeggen van Leeds. In het zuidelijk gedeelte
van Yorkshire verwerkt Sheffield staal tot messen en scharen.
In het zuidelijkste kolendistrikt is Birmingham het middenpunt der
ijzerbewerking. De kolendistrikten, die oumiddellijk aan de kust
in 't noordoosten en zuidwesten liggen, voeren de grondstof ter
zee uit, om die streken des lands van brandstoffen te voorzien, die
er gebrek aan hebben.
Even als in bedrijvigheid op industriëel gebied, overtreft ook de
Britsche natie verre alle andere Europesche volkeren in grootheid
van handel en scheepvaart. De Engelsche vlag waait op alle
zeeën en in de verst afgelegene havens van alle werelddeelen. Bij de
buitengewone uitbreiding van zijne koloniale magt omvat Eugelands
haudel de produkten van alle luchtstreken, die ten deele ruw, ten
deele in het moederland verwerkt, zoowel van de eene kolonie naar de
andere, als naar vreemde landen gevoerd worden. Alle natuurlijke