Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
TIROL. STIERMARKEN. § 62. 397
theologischefakulteiten bevat. De vestingen Kosel (aan de Oder)en
Neisse (aan de Neisse) ziju bolwerken aan de noordzijde der Moravi-
sche bergen (Gesenke) tegen de zuidelijke vijanden, gelijk Olmutz op de
zuidzijde tegen de noordelijke. De vereeniging van mineraal-schatten
en steenkolenbeddingen heeft hier steeds aan het mijnwezen en de
ijzerhutten eene groote belangrijkheid gegeven, die men alleen in de
nijverheid drijvende streken van België en de Bijn-provincie terug
vindt. Bij Ratibor wordt de Oder bevaarbaar. De fabrickstadjes
liggen vooral in het bergachtig (zuidwestelijk) gedeelte, alsmede de
badplaats Salzbrunn en de vestingen Schweidnitz (150Ö0 inw.)
en Glatz; slagvelden Molwitz 1741, Leuthen 1757. In het noord-
westelijk gedeelte, grootendeels op den linker oever van de Oder, lig-
gen na Breslau de grootste Silezische steden: de fabriekstad Gör-
litz aan de Lausitzer Neisse (28000 inw.), de vesting Groot-
Glogau (17000 inw.) aan dc Oder, Liegnitz aan de Katzbach
(in welks nabijiieid het slagveld van "VVahlstadt (1241, 1813). Gru-
neberg, bekend door zijn wijn.
4. Saksen, de westelijke provincie der Duitsche hoofdmassa en
de eenige, die zich door groote staatkundige verbrokkeling deels
op, deels door vreemd gebied van alle andere provinciën onder-
scheidt. Dc hoofdstad Magdeburg (met Neustädten Sudenburg
86 000 inw.) ligt ongeveer in het midden van het gebied der hier
reeds door vele zijrivieren versterkte Elbe, ter plaatse waar zij zich
in haar middenloop het meest naar 't westen keert. Door deze
ligging aan een uitmuntenden waterweg en de noordelijke helling
van den Harz verhief zich deze stad tot de eerste handelsplaats aan
de Midden-Elbe eu werd zij het punt van doorgang voor het ver-
keer tusschen het transalbingische noordoosten en het Neder-Rijn-
sehe westen. De voornaamste plaatsen aau den noordelijken voet van
den Harz zijn: Halberstadt (22000 inw.), Qued 1 inburg (15000
inw.) Aschersleben; aan de Elbe telt men nog de vestingen
Torgau, Wittenberg; aan de Saaie Naumburg, Merse-
burg, Halle (43000 inw.). In deze streken liggen verscheidene
plaatsen, bekend door veldslagen: Muhlberg (1547), Lützen (1632),
Grossgörschen (1813), Rossbach (1757), Auerstadt (1806). In het
zuidelijkste, meest verbrokkelde deel der provincie vindt men de
vesting Erfurt (aan de Gera, 37000 inw.), ten noorden van het
Thüringer woud en aan den hoofdweg tusschen de Midden-Elbe cn
den Rijn; Nordhauseu (17000 inw.), Heiligerstadt, Muhl-
hausen (16 000 inw.). Suhl, iu de zuidelijkste enclave, is de hoofd-
zetel der Thuringsehe ijzer-industrie.