Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
396 brandenbukg. pomüeren. silezic. § 61.
1. (De mark) Braadenburg, in het midden des rijks en het
stamland. De hoofd-en residentiestad Berlijn (547000 inw.) op
beide oevers van de Spree, is door hare ligging zoowel midden
tusschen de zee eu het gebergte als tusscheu het noordwesten en het
zuidoosten der Noord-Duitsche laagvlakte, ten deele ook door hare
ligging aau eeue niet onaanzienlijke stroomverbinding van de
Midden-Elbe en de Oder het middenpunt geworden van een be-
langrijk handelsverkeer, even als üij door hare voortreffelijk inge-
rigte wetenschappelijke iustellingen (de meest bezochte universi-
teit na Weenen, de beide bovengenoemde akademiën, enz.) en ver-
zamelingen (bibliotheken, museums, enz) het centraalpunt gewor-
den is voor de geestbeschaving van Noord-Duitschland. In de nabij-
heid Charlottenburg (aan de Spree) met eeu koninklijk kasteel.
Aan de Havel liggen: a. de vesting Spandau (aan den mond
der Spree); b. de tweede residentie Pt)tsdam (42000 inw.) met
het lustslot Sanssouci; c. Brandenburg (23000 inw.), de oud-
ste stad der mark; slagvelden bij AVittstock (1636) en Fehrbellin
(1675); aan de Oder het door handel, scheepvaart en drie missen
belangrijke Frankfort (36000 inw.), Kustrin, vesting (aau den
zameuloop van Warthe en Oder) en verscheidene andere nijvere
plaatsen (Landsberg, Guben, Cottbus, Zullichau). Slagvelden bij
Zorndorf (1758) en Kunersdorf (1759).
2. (Het hertogdom) Pommer en, de eenige Duitsche kust-
provincie van den staat, op beide oevers van de Oder, boogsgewijze
om eene golf der Oostzee gelegen. Aan de kust tegenover het eiland
Bugen (met de hoofdplaats Bergen en het zeebad Putbus) ligt
devesting Straalsund (24 000 inw.)en de universiteitstad G rei fs-
wald (15 500), Wolgast aan de Peene tegenover het eiland Use-
dom; de vesting en handelsstad Stettin (64000 inw.)metde zee-
haven Swinemunde; verder Stargard en Anclam (aan de
Peene); Cöslin, devesting Colberg aan de kust, Stolpe aan
de rivier Stolpe.
3. Silezië, de zuidoostelijkste provincie, insgelijks op beide oevers
van de Oder, is de meest bevolkte vau allen, al heeft zij maar ééne
groote en ééne middenmatige stad met meer dau 20 000 inw. Bres-
lau, de hoofdstad aan de Oder (145000 iuw.), de derde residentie,
naar de bevolking de tweede stad der monarchie, is door zijne ligging
het punt van doorgang geworden voor het verkeer van het oostelijk
deel der Noord- cn Oostzee naar het gebied van den Donau eu den
Boven-Weichsel, en verder het middenpunt van deu Silezischen
handel. De universiteit is de eenige in Noord-Duitschland, die beide