Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
DE DEELEN VAN DEN ATLANT, OCEAAN. § 6. 22
■westen sterk vei-warmd, bereikt somtijds de westkust van Europa.
De noordoostelijke uitstroomiug verzacht het klimaat op de kusten
van Ierland en Noorwegen.
De deelen van den Atlantischen oceaan zijn bij
zijne sterke vertakking even talrijk als verschillend van aard;
overwegend is de vorm der binnenzeeën (a. 1, 3, 6; è, 1, 3),
maar ook den vorm der door land ingesloten zeeën (a. 2; b. 2, 4)
mist men evenmin als dien der opene golven (a. 5, 7).
a. Opliet oostelijk halfrond of op de kusten der
oude wereld.
1. De Ier sehe zee, tusschen Ierland en Groot-I3rittanje,
heeft gemeenschap met den Atlantischen oceaan in 't noorden
door het Noorder-kanaal, in 't zuiden door het kanaal van St.
George.
2. De Duitsche of N o o r dze e (12 000 Q mijl), die
aan drie zijden door kustlanden begrensd (welke ?), aan de vierde
(noordelijke) wel niet afgesloten, maar door de Orkneys-eilanden
en den Shetlandschen archipel toch vrij duidelijk bepaald
wordt. Ook in het zuiden staat zij in verbinding met den At-
lantischen oceaan door de smalle straat van Dover (de Hoof-
den) of van Galais, ook wel eenvoudig Kanaal genoemd. De
aanzienlijkste golven zijn: aa. in 't zuiden de Zuiderzee,
de Lauwerzee, de Doli art en de Jahdegolf, die
allen in de 13de eeuw door hooge watervloeden, waartegen de
kusten nog niet door dijken en dammen beschut waren, ont-
staan zijn. 5ö. In het noordoosten het Schager-rak aan de
zuidkust van Noorwegen. Door deze laatste golf heeft de Noord-
zee gemeenschap met het K a 11 e g a t, zoo gevreesd wegens de
sterke stroomingen, en door middel van drie naauwe zeeëngten,
de groote en kleine Belt en de vooral voor de scheep-
vaart dienende S o n d met de
3. Oostzee of de Baltische zee (6400 [j mijl), als
het ware de Middellandsche zee van Noord-Europa (tusschen
welke landen ?); zij strekt zich echter hoofdzakelijk van het zui-
den naar het noorden uit. De noordelijke helft der oostzee heet