Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
360 TOPOGRAPHIE. GELDERLAND. § 59.
verbinding, hetgeen voor haar fabriekwezen van belang is. De
in gothisehen stijl gebouwde St. Janskerk is eenig in Nederland.
Breda (16000 inwoners), grensvesting aan de Mark, in eene
hoogst aangename landstreek, met eene militaire akademie in het
in 's lands geschiedenis vermaarde kasteel van Breda. Bergen-
op-Zoom, het meesterstuk van den vestingbouwkundige Coehoorn.
Grave, insgelijks eene door Coehoorn aangelegde vesting aan de
Maas. Eindhoven, door een zijkanaal met de Zuid-Willemsvaart
in verbinding. Helmond, Tilburg : 15000inwoners), het „Ne-
derlandsche Leeds", zijn alle drie bloeijende fabriekplaatsen (la-
ken, katoen, linnen). Bosendaal, het vereenigingspunt van het
zuidelijk spoorwegnet; de lijnen van Ylissingen, den Moerdijk,
Breda, Antwerpen komen hier zamen, waardoor de welvaart niet
weinig toeneemt. "Verder heeft men nog: Heusden, Geertrui-
denberg, Willemstad, Zevenbergen, Oosterhout, bijna
aUen bloeijende plaatsen.
2. Gelderland, aan het begin van de Eijndelta en den IJs-
sel, die het in eene noordelijke rigting doorsnijdt (even als de
Li nge in de Betuwe van het oosten naar het westen loopt), tus-
schen Maas en Zuiderzee. Geene provincie biedt zoo veel afwisse-
ling aan in grondsgesteldheid. De onvruchtbare streek in het noor-
den (Veluwe), die echter rijk is aan bosschen, en de schilderach-
tige omstreken van Nijmegen bestaan uit lage heuvels met veel
heidevelden, die eene voortzetting zijn van de dorre vlakte, loo-
pende van de Oostzee tot aan de Schelde. De hoogste toppen der
gemelde lage heuvels op de Veluwe, waar men hier en daar nog
eenige kleine meren vindt (XJddelermeer, Goedermeer, Nagelpoel),
verheffen zich soms tot 350', en nog meer, zooals de Imboseh (bij Arn-
hem) 360', Wiesselsche bosch (bij Apeldoorn) 340', Elsberg (bij Die-
ren) 325'. De Hunnenberg (bij Nijmegen) verheft zich 330' boven deu
spiegel der zee. In het oostelijk gedeelte der provincie wordt ijzer-
erts gevonden, waardoor de ijzerhutten te Keppel en Ulft nooit ge-
brek aan grondstof hebben. Ambachts- en fabrieksnijverheid neemt
zeer toe. Op 92,76 □ m., die verdeeld zijn iu 4 arr. — Arnhem,
Nijmegen, Zutphen, Tiel — wonen 411 947 menschen.
Dikwerf hoort meu hier nog van: Rijk van Nijmegen, Maas en Waal,
Kwartier van Zutphen of de graafschap, den Achterhoek, enz.
In het lange, smalle Mesopotamië tusschen Maas en Bijn (de
Betuwe of de oude insula Batavorum)^diOQi de Waal doorsneden,
ligt de vesting Nijmegen, (met 21500 inwoners) aan de Waal.